De Amelander, het vrijetijdsmagazine van en voor Ameland.
- De Amelander
- Uitgever Klaas Touwen
- Oktober/ November/ December 2025
- Jaargang 61 nummer 10
- € 3,00
Ameland uitgaven verzameld in één blog. Mis je een? Laat het weten, dan nemen we hem op. Met enige regelmaat plaatsen we een 'moaiste woa'd fan ut Amelands' en een column. Ga voor de oudere uitgaven naar 1971 in het archief en ga dan naar 'Oudere posts'. De oudste post is over een uitgave uit 1441. Het Blog wordt aangevuld met wat er maar aan bijzonders over het eiland te vertellen is, over verhalenavonden van Ameland Vertel! en over trekharmonica avonturen. Opgetekend door Jeanet de Jong.
De Amelander, het vrijetijdsmagazine van en voor Ameland.
Wat moeten we er toch mee, met dat Facebook. Het is een baggerput vol ongenoegen, waarin je verblind raakt door gaslichtjes en gehoorschade oploopt van alle scherpe hondenfluitjes. En toch is het ook een bron van vermaak, met mooie gedichten, inspirerende kunst, verwijzingen naar interessante artikelen en nieuws dat sneller is dan de klassieke media. Sneller en ook onzorgvuldiger, dat moge duidelijk zijn.
Ik post over ons prachtige vertelfestival, over mijn Ameland Boeken & Blog, over Vrouwe Rixt van Donia en als het zo uitkomt plaats ik een foto van een fraaie zonsondergang en van de Herenweg. In aanloop naar de verkiezingen zet ik regelmatig een reactie onder een post waarvan ik meen dat die een nuance behoeft of een tegengeluid nodig heeft. Eén ding heb ik van Facebook geleerd: dat je mensen op een andere manier leert kennen. De rustige jongens blijken (ook) pestkoppen, de verre buurman (ook) een ster in gaslighting. Het Engelse begrip komt van de film Gaslight uit 1938 met Ingrid Bergman in de hoofdrol. Bij gaslighting verdraait iemand steeds de waarheid waardoor jij aan jezelf gaat twijfelen. In de film wordt zo nu en dan aan het gaslicht gedraaid. De vrouw merkt dat op, maar de man ontkent dat er iets is veranderd aan het licht en zegt dat het aan haar ligt. Facebook staat vol met gaslichtjes.
Soms staat er iets belangwekkends op, zoals over Dorothy Thompson, de Amerikaanse journalist die in 1931 Hitler mocht interviewen. Dat wil zeggen, ze mocht hem drie vragen stellen. Een van de drie was recht op het doel af: “Als u aan de macht komt, vernietigt u dan de Duitse Grondwet?” Hitler aarzelde niet en antwoordde dat hij legaal aan de macht wilde komen en dat hij daarna een autoritaire staat wilde vormen, met aan de bovenkant verantwoordelijkheid en autoriteit en aan de onderkant discipline en gehoorzaamheid. We weten nu hoe dat is afgelopen.
In 1934 werd Thompson de eerste Amerikaanse journalist die uit Duitsland werd verbannen. In de jaren daarna heeft ze de ontwikkelingen gevolgd en erover geschreven. Ze heeft alle moeite gedaan de wereld te waarschuwen. “It can happen here,” schreef ze destijds en zie waar Amerika nu staat!
Niemand herkent zijn dictator van te voren. Hij presenteert zich altijd als ‘de wil van het volk’. “He will be one of the boys,” waarschuwde Thompson.
Ze zei ook iets heel belangwekkends over de functie van de vrije pers. Die functie is niet alleen het presenteren van nieuws, maar ook het uitlokken van debatten. En dat doe je door scherp te zijn en door politici niet weg te laten komen met ingestudeerde riedeltjes. Alle politici hebben een handje van riedelen en dan is het de taak van de presentator en journalist om door te vragen, de vraag nog eens te stellen en als er wederom een dooddoener volgt hetzelfde nóg een keer te vragen, als het moet wat scherper van toon. Dat is niet onfatsoenlijk, dat is de taak van de journalist. Dorothy Thompson (1893 – 1961) had dat goed in 't snotje.
Woensdag is stemdag. Stem maar op een democratische partij, want denk erom: “It can happen here.”
Jeanet de Jong
Tik Column in bij 'Zoeken in dit blog' of klik op Label 'column' onder dit bericht om meer columns te lezen.
Bij het theatrale muziekstuk Paardenkracht Mannenmoed is een programmaboekje uitgegeven met liedteksten en tekeningen van leerlingen van de Burgemeester Waldaschool. In een eerdere uitgave stonden er werken van Amelander kunstenaars naast de tekst. Het boekje is onderdeel van de voorstelling en niet los te koop.
De eerste editie van dit boekje dateert uit 2011, toen het Interkerkelijk Zangkoor Ameland haar 60-jarig jubileum vierde met een groots muzikaal en theatraal spektakel in de grote kerk in Hollum.
Het boek beschrijft in romanvorm het vakantiedorp Duinoord, gelegen aan de noordzijde van Nes. In het verhaal wordt de lezer meegenomen op de wandeling en krijgt inzicht in de opkomst van het toerisme op het eiland en de ontwikkeling van de zomerwoningen in het gebied.
In het boek is een register opgenomen van alle ongeveer 300 zomerwoningen en andere bouwwerken zoals winkels, horecagelegenheden en groepsverblijven die in 1939 in het zomerdorp stonden. Het boek is verschenen in een beperkte oplage.
De Amelander, het vrijetijdsmagazine van en voor Ameland' van november 2025 is het negende nummer van dit jaar. 
Nummer 9
Het is een nummer met aandacht voor het Energiepark in de Ballumerbocht, de Feugelpôlle, het 175-jarig bestaan van transportbedrijf Ridde en Amelander damesvoetbal.
Het blad wordt gratis huis aan huis bezorgd op Ameland. In de winkel kost het magazine drie euro.
In dit nummer verder:
Anne de Jong schreef 'Een Amelander missionaris in Uganda', over zijn oom Theo de Jong. Het verscheen in mei 2025, tegelijk met een kleine tentoonstelling in de zijkapel van de Sint Clemenskerk in Nes. De tentoonstelling ter ere van de honderdste geboortedag van Theo de Jong die in Nes werd geboren, is tot eind oktober 2025 te zien. Neven Anne en Joop de Jong stelden de tentoonstelling samen. Pater Theo overleed in 2016.
Theo ging al op 12 jarige leeftijd voor studie naar de wal. In 1954 vertrok hij als Witte Pater naar Oeganda. Ruim 50 jaar was hij daar als missionaris werkzaam, onder soms moeilijke omstandigheden.
Over dit bijzondere leven, zijn idealen, zijn keuzes, zijn werk en belevenissen schreef Anne de Jong over zijn oom. Het boek is tijdens de kerkopenstelling bij de boekenkraam te verkrijgen. De opbrengst is voor het onderhoud van de kerk.
![]() |
| De Vondeling |
Blanca ontwaakt in een onbekende kamer, zonder zich te kunnen herinneren wie ze is en hoe ze daar terecht is gekomen.
Het duurt niet lang voordat ze zich realiseert dat er iets vreselijk mis is. Een vrouw injecteert haar iedere dag met een slaapmiddel. Waarom mag ze niet wakker worden?
Noora, een jong meisje dat opgroeit op een waddeneiland, vindt op een dag in het bos een baby. Op weg naar huis ontmoet ze een vrouw die belooft de vondeling naar de politie te brengen, maar zij verdwijnt met de baby. Niemand gelooft Noora en ze wordt ervan beschuldigd alles verzonnen te hebben. Twintig jaar later keert Noora terug naar haar geboortedorp om eens en voor altijd te bewijzen dat ze geen leugenaar is.
Plots komen de werelden van Blanca en Noora samen en moet de kleine, gesloten gemeenschap op het eiland haar geheim prijsgeven.
Op de voorkant van het boek is de vuurtoren van Ameland te zien. Ik moet het boek nog lezen om te zien wat het eilandgehalte is. Jullie horen er later meer van.