Brieven bij een badbezoek aan Norderney

Zeebad Ameland

De onder titel van dit boekwerkje is: 'Het zeebad en ... Ameland'. Het is boekje met 110 pagina's uit de Historische Waddenreeks. De oorspronkelijke uitgave is uit 1852.

In 1851 kreeg de Groningse predikant Maurits Amshoff van zijn dokter het advies in een zeebad te kuren. Het zou heilzaam zijn voor hem en de ziekelijke leden van zijn gezin. In die tijd waren op de Nederlandse Waddeneilanden nog geen voorzieningen voor badgasten. Amshoff week uit naar het Duitse eiland Norderney waar al een halve eeuw een badinrichting in bedrijf was. Aanvankelijk was hij hier huiverig voor, maar zijn collega predikant Koppius wist hem te overtuigen. 
Een jaar later is Maurits Amshoff overtuigd van het belang van badtoerisme en schrijft dit boek over zijn ervaringen. Hij voegt het pleidooi van zijn collega Koppius toe om op het eiland Ameland ook een badinrichting te beginnen. Met dit boek hoopte Amshoff in Nederland meer bekendheid te geven aan het badbezoek. 

Op Ameland werd binnen een paar jaar na het verschijnen van dit boek een eerste poging ondernomen om badgasten te ontvangen. Schiermonnikoog volgde spoedig en wist hierin succesvol te zijn. 
Dit boek hoort thuis in de Historische Waddenreeks omdat het mede de aanzet heeft gegeven tot de opkomst van het Waddentoerisme in Nederland.

• Brieven bij een badbezoek aan Norderney - Het zeebad en ... Ameland
• M.A. Amshoff en T. Koppius
• Uitgeverij Paagman
• ISBN 9789066595040
• Heruitgave 2020
• € 14,75

Het eiland Ameland

'Het eiland Ameland' is een boekje uit de Historische Waddenreeks. Op de achterflap: "Ameland is lange tijd een zelfstandig land geweest. Pas in 1798 werd Ameland onderdeel van de Bataafse Republiek en in 1815 een onderdeel van de provincie Friesland. Hoe de Heerlijkheid Ameland is ontstaan en welke rol de familie Cammenga heeft gehad wordt beschreven in dit boek. Voorheen gepubliceerd in de Nieuwe Friesche Volksalmanak, Vol. 3, jaar 1855."

• Het eiland Ameland
• Montanus de Haan Hettema
• Historische Waddenreeks
• April 2020
• € 12,75

De landaanwinning op de Friesche wadden

Ameland met een dam verbinden met de vaste wal. In de 19de eeuw is een serieuze poging ondernomen. Er zijn meerdere plannen geweest. In 1846 kwam Worp van Peyma met een plan, zodat de opslibbing van het wad gestimuleerd kon worden. Het plan kwam niet tot uitvoering.
In 1860 bedacht mr. P.J.W. Teding van Berkhout een nieuw plan. In dit boek uit 1867 wordt dit plan verder uitgewerkt en aangevuld met een toevoeging uit 1869.
In 1871 werd door de 'Friese Maatschappij tot Landaanwinning op de Friesche wadden' begonnen met de aanleg van een verbindingsdam tussen Holwerd en Ameland. De werkzaamheden duurden tot 1878 en in 1879 kunnen de eerste mensen Ameland lopend bereiken. Hevige stormen in 1881 en 1882 slaan grote gaten in de dam.

Bij zeer laag water worden de restanten van deze dam nog zichtbaar.

Deze vernieuwde uitgave uit 2020 is een in de Historische Waddenreeks.

• De landaanwinning op de Friesche wadden
• P.W.J. Teding van Berkhout
• Uitgave van Historische Waddenreeks
• ISBN 9789066595125
• 3 april 2020
• €19,95

Beleef je plezier aan dit blog en helpen de posts je op weg uitgaven over Ameland te vinden? Doneer dan op Ko-fi een kopje koffie van € 2,-- als waardering voor de blogger 💜.  Klik hier voor de link

De plantengroei der Nederlandsche Noordzee-eilanden

'De plantengroei der Nederlandsche Noordzee-eilanden - Texel, Vlieland, Terschelling, Ameland, Schiermonnikoog en Rottum' is een uitgave in de Historische Waddenreeks. Oorspronkelijk is het een uitgave van 1870, heruitgegeven in 2020. 

Franciscus Holkema (1841-1870) was de eerste botanicus die de flora van de Wadden-eilanden in kaart heeft gebracht. Hiertoe bezocht hij in de jaren 1868 en 1869 meerdere keren in een seizoen alle Waddeneilanden (inclusief Griend). Hij bracht hierbij niet alleen de afzonderlijke soorten in kaart, maar keek ook naar de totale vegetatie van het terrein. Ook legde hij een verband met de bodemgesteldheid. Om deze reden wordt hij wel de eerste plantensocioloog genoemd. Holkema deed zijn onderzoek met het plan om in 1870 te promoveren. Tijdens het corrigeren van de drukproeven van zijn dissertatie overleed hij onverwachts. Zijn promotor prof. Van Hall verzorgde daarop postuum zijn proefschrift. Na Holkema is het onderzoek verder gegaan, maar zijn proefschrift blijft een referentiepunt. Het geeft een inzicht in de oorspronkelijk aanwezige flora, voordat er bossen geplant en duinen beheerd werden. Vanuit dit belang heeft het een plek gekregen in de Historische Waddenreeks.

• De plantengroei der Nederlandsche Noordzee-eilanden
• Franciscus Holkema en H.C. van Hall
• Historische Waddenreeks
• ISBN 9789066595088
• Maart 2020
• € 22,45

Verslag over de aansluiting van Ameland aan den Vrieschen wal en de opslijking van het wad

Dit boekje hoort in de Historische Waddenreeks thuis: 'Verslag over de aansluiting van Ameland aan den Vrieschen wal en de opslijking van het wad'. Ameland met een dam verbinden met de vaste wal. In de 19de eeuw werden hier serieus plannen voor gemaakt. In 1850 werd het plan van Worp van Peyma (1795-1880) gepubliceerd. Van Peyma had als jonge wiskundige al de nodige bekendheid in Friesland. In 1825 bekritiseerde hij de structuur van dijken en berekende een nieuw model, waarbij de golven hun kracht verspillen. 

In 1849 emigreerde Van Peyma naar New York. Na zijn vertrek naar het Verre Westen werd zijn Verslag over de aansluiting van Ameland aan den Vrieschen wal en de opslijking van het wad gepubliceerd. Het plan werd nooit gerealiseerd. Echter P.J.W. Teding van Berkhout bedacht een ander plan, dat wel tot uitvoering werd gebracht. Over die geschiedenis kwam in augustus 2020 het boek Waddenwolf van Corine Neijenhuis uit.

Ondanks dat het Van Peyma plan nooit tot uitvoering is gebracht hoort dit boek in de Historische Waddenreeks. Het is het eerste plan waar serieus naar gekeken is.

• Verslag over de aansluiting van Ameland aan den Vrieschen wal en de opslijking van het wad
• Worp van Peyma
• Maart 2020
• € 19,95

Koop het in de Amelander boekhandel of bestel het via deze link.

Versie 1850

Het origineel is van 1850 en dat is sporadisch antiquarisch te vinden. In november 2022 staat er hier nog een te koop.

Beleef je plezier aan dit blog en helpen de posts je op weg uitgaven over Ameland te vinden? Doneer dan op Ko-fi een kopje koffie van € 2,-- als waardering voor de blogger 💜.  Klik hier voor de link.