zondag 15 november 2026

Column - Een feest

Het was weer eens een week vol bijzondere gebeurtenissen en dan heb ik het niet alleen over wat er in politiek Den Haag gebeurde. Daar las ik trouwens iets waardevols over, waar de vicepremier nog eens nadrukkelijk zou moeten kijken. Ze zal het waarschijnlijk niet tot zich nemen, want zo zit ze op dit moment niet in de wedstrijd. Het was Jan Driessen, de voormalige communicatiestrateeg van Mark Rutte, die Dilan Yesilgöz een spiegel voorhield. Hij schreef: “De VVD lijkt één belangrijke communicatieles te vergeten: wees hard op de inhoud, maar houd de toon zacht, zodat samenwerking mogelijk blijft.”

Ik ben geen VVD’er, maar de woorden van de Driessen spreken me wel aan. Het gaat ook minder over politiek dan wel om communicatie: hoe praat je met elkaar, met welke boodschap krijg je het voor elkaar dat mensen begrijpen en onthouden wat je bedoelt. Ik zag weer een heleboel heks-verwijzingen van mensen die het liever op de persoon spelen dan op de inhoud. Ik zeg er vaak wat van en schrijf regelmatig een reactie als ik dat zie. “Niet doen!”, schrijf ik dan, “doe het met argumenten en niet met etiketten en karaktermoord.” Of het helpt? Dat weet ik niet, maar ik blijf volhouden. Zo blijf ik ook strijden tegen vermeldingen van ‘het hoge noorden’ als Friesland of Groningen worden bedoeld. Hidde Dirks Kat, die zeilde naar het hoge noorde, naar de wateren rond Spitsbergen; de Noordkaap is het hoge noorden, maar Dokkum of Noordpolderzijl is noord Nederland en de vuurtoren van Ameland heeft geen naam en is gewoon de vuurtoren van Ameland.


Vorig weekend speelde ik samen met bandoneonist Jacqueline Edeling De Groene Harmonica en, jee, mensen, wat was dat een plezier om te doen. Bij alle drie de voorstellingen zaten wel een paar accordeonisten die zich vergaapten aan het spel van Jacqueline; ze had naast de bandoneon ook de trekharmonica en accordeon mee. Ik sprak ook iemand die ooit trekzak speelde en het ding al jaren geleden op zolder in het verdomhoekje had gedumpt en die hem nu weer tevoorschijn ging halen. We hadden hem helemaal geïnspireerd, zo zei hij. 


Tussen de bedrijven door werd er ook nog kunst gekeken. Het ene vind ik mooi, het andere prachtig, soms ontroert het en dan zijn er nog grappige werken of interessante. Er is veel te zien, dus het gaat alle kanten op. Ook zijn er werken van het gehalte “Mwoah”. Dan weet ik het niet zo goed en laat ik het voor wat het is: een beeld, een tekening, een schilderij.
Bijna altijd is er wel iemand die zegt: “Dat kan mijn kleindochter van 5 ook”, maar is dat wel zo? Bij een werk kun je drie vragen stellen om wat dichter bij het begrip ‘kunst’ te komen. Ten eerste: is het nieuw, origineel; ten tweede: is het moeilijk te maken en ten derde: vertelt het een verhaal? Met die drie vragen in het hoofd ga ik nóg eens kijken naar de kunstwerken die hier en daar en overal op het eiland hangen en staan. 

Als ik die meetlat naast De Groene Harmonica leg dan hebben Jacqueline en ik kunst gemaakt, podiumkunst. En het was ook nog eens een feest om het te doen. 
Vanavond,  zondag 15 november, spelen we als Kruiend IJs De Arak-kapitein van Ameland. Dat is nog een keer een feestje.


Jeanet de Jong


Tik Column in bij 'Zoeken in dit blog' of klik op Label 'column' onder dit bericht om meer columns te lezen.

Trekharmonica Ameland: De Arak-kapitein van Ameland in de Herenwegkerk

Trekharmonica Ameland: De Arak-kapitein van Ameland in de Herenwegkerk: Zondag 15 november 2026 speelt Kruiend IJs nog een keer De Arak-kapitein van Ameland. Het is voorlopig de laatste keer. In februari 2027 spe...

vrijdag 13 november 2026

Voor de mast

Voor de mast is een rijk geïllustreerde verzameling van gedichten van drie generaties De Vries; Jan, de auteur, Jan zijn vader Jaap en zijn grootvader Eeuwe. Het boek De schilderijen en tekeningen zijn van de hand van Jan. Het boek is in een oplage van 75 exemplaren gedrukt en te koop in boekhandel Enjoy Books.
  • Voor de mast - Gedichten en rijmen van drie generaties De Vries
  • Jan de Vries en Aukje van Dijk
  • Uitgegeven in eigen beheer
  • ISBN 978-90-75412-28-4
  • Mei 2026
  • € 19,99

dinsdag 10 november 2026

Programmaboekje Kunstmaand Ameland - Tijdloos

November Kunstmaand Ameland, een cultureel hoogtepunt met zo'n 80 internationale kunstenaars en op ongeveer 60 locaties.
  • Programmaboekje Kunstmaand Ameland - Tijdloos
  • Uitgeven door Kunstmaand Ameland
  • Oktober 2026
  • € 6,--

Japanse sagen en verhalen die voorbij vliegen

kijk hoog in de lucht
een stukje Japans papier
verheven tot kunst

  • Japanse sagen en verhalen die voorbij vliegen
  • Ruud Kugel
  • Uitgegeven in eigen beheer
  • Oktober 2026
  • € 45,--

maandag 2 november 2026

Bandoneon in de Herenwegkerk


In de Dominicuskerk in Amsterdam, in kerkdorp Heilige Landstichting bij Nijmegen, in de 
Oude Sint Nicolaaskerk IJsselstein, in De Lawei in Drachten en in Haarlem, Haren en in de kathedraal van Trier speelt ze op haar balginstrumenten de sterren van de hemel. Op 7 en 8 november 2026 zit ze in de Herenwegkerk in Hollum, met de bandoneon op schoot, afgewisseld door accordeon, trekharmonica, Steier en concertina. De mooiste muziek tovert ze uit haar instrumenten, om te beginnen Adiós Nonino van Ástor Piazzolla. We kennen het van de huwelijksdienst van Willem-Alexander en Máxima; het lied van de traan. Jacqueline Edeling laat het op Ameland horen. Piazzolla speelt een bijzondere rol in haar leven. Welke dat is vertelt Jeanet de Jong aan het begin van de voorstelling. Verder vertelt Jeanet over de groene harmonica, het instrument dat op Sicilië gebouwd werd en de wereld over ging. Hij ging van hand tot hand en kwam in verschillende immigrantengemeenschappen terecht. Mooie verhalen: even gruwelijk als liefdevol, even wreed als aandoenlijk en allemaal met De Groene in de hoofdrol. Geschiedenissen die ook nog eens verrassend actueel blijken.
Dit was een van de beoordelingen van de première voorstelling:
"
Het was een heerlijke, bloedstollende én humorvolle middag met de voorstelling De Groene Harmonica van Jeanet F. de Jong en Jacqueline Edeling in de Herenwegkerk."

Het filmpje met een korte compilatie van de voorstelling is via deze link te bekijken.



zondag 1 november 2026

Column - Bierviltje flip

De Slimste Mens, kijken jullie dat wel eens? Ja, ik ook. Herman is sympathiek en gevat, de deelnemers hebben vaak wat geks te vertellen en dan hebben we die leuke Paulien Cornelisse nog. Wat gaan we haar missen als brenger van bijzondere observaties de communicatie betreffende.

Afgelopen week was Annemarie Lekkerkerker een van de deelnemers. De eerlijkheid gebied me te zeggen dat ik haar niet kende, maar nu wel. Ze is contentmaker, presentatrice en actrice. En ze is een kanjer in bierpong. Dat spelletje heb ik nog nooit gespeeld en het lijkt me hilarisch. Het schijnt een populair kroegspel te zijn dat ook veel op particuliere feesten wordt gedaan. Er zijn complete bierpong sets te koop als was het poker: bekertjes in de kleuren rood en blauw, balletjes, kleed en wie het professioneel wil aanpakken schaft een bierpong tafel aan, een soort behangtafel met bierpong opdruk. De prijs varieert zo ongeveer van € 2,69 tot € 160. Annemarie is dus goed in bierpong, ze wint bijna altijd, vertelt ze bij De Slimste Mens. Het is zo’n vaardigheid waar je verder helemaal niks aan hebt, maar voor de duur van het spelletje is het geweldig en er winnaar in zijn levert vast een stofje op dat een goed effect heeft op de hersenen en je algehele welbevinden.


Het deed me meteen terugdenken aan míjn kroegvaardigheid: bierviltje flip. Viltje flippen noemen ze het ook wel: je legt een bierviltje op de rand van de bar (als die een opstaande rand heeft dan verhuis je naar een tafeltje met glad blad) zo, dat het net nog niet valt en onder de barkruk belandt. Je brengt je vingertoppen onder tegen het viltje aan en tikt dan het viltje omhoog om, meteen nadat het een salto heeft gemaakt, het tussen duim en wijsvinger op te vangen. Ik was er retegoed in en kon het met een, twee tot en met ver achter in de twintig viltjes. Het precieze aantal weet ik niet meer, maar ik kon de stapel nog net tussen duim en wijsvinger vasthouden, zo dik. Bij zo’n grote stapel is het de truc om de viltjes recht op elkaar te houden, heel snel te flippen en de stapel meteen te pakken. Hoe dikker de stapel, hoe sneller de flip. Ik heb het gisteravond nog een keer geprobeerd: de viltjes vlogen de tafel over. De vaardigheid is wat roestig geworden.


Bierviltje flip, doen jullie dat nog wel eens? Leuk hoor! Vooral als je er goed in bent.


Jeanet de Jong

De schilders van Ameland

Vanaf 1900 is er een gestage stroom geweest van kunstenaars die voor korte of langere tijd op Ameland verbleven. Velen kwamen vanuit Friesland en Groningen, uit andere delen van Nederland of daarbuiten. Een enkeling is op Ameland geboren, zoals Tames Oud en Leendert Scheltema. Werden ze aangetrokken door het licht op Ameland? Of door de authentieke dorpsgezichten en veelzijdigheid van het eiland?

De Amelanders leefden voornamelijk van de landbouw, de visserij of waren zeevarend, terwijl de natuur op het eiland zijn eigen gang ging. In de 18e eeuw groeide de welvaart op het eiland dankzij de walvisvaart, maar tot aan het begin van de 20e eeuw was Ameland nog een vrij rustig en geïsoleerd eiland. Vanaf de jaren 20 begon het toerisme zich te ontwikkelen dankzij de aanleg van de veerbootverbinding.

Ameland werd een populaire bestemming voor het zogenaamde badtoerisme. De kerncollectie van de Amelander Musea vormt de basis voor De schilders van Ameland. In die collectie zit ook een schilderij van oans moeke, Janke de Jong-de Boer. Van haar staat er een wintergezicht in dit boek. Aan de hand van een keuze uit deze werken, aangevuld met schilderijen uit private en publieke collecties, schetsen Joop de Jong en Rita Molenaar de kleurrijke geschiedenis van het Waddeneiland. Hun onderzoek bracht hen bij meer dan tachtig kunstenaars die op Ameland hebben gewerkt.

Joop de Jong is een geboren en getogen Amelander. Hij is veertig jaar directeur geweest van de Amelander Musea, een koepelorganisatie van musea, molens en vuurtoren. In die hoedanigheid is hij grondlegger geweest voor een grote kunstcollectie op Ameland.

Rita Molenaar, geboren en getogen op Ameland, is werkzaam geweest bij de Stichting Amelander Musea als medewerker personeelszaken en medewerker collectiebeheer. Zij is betrokken bij de organisatie van de foto-expositie tijdens de Kunstmaand op Ameland.

  • De schilders van Ameland - Kunstenaars op het Waddeneiland Ameland
  • Joop de Jong en Rita Molenaar 
  • Uitgever: WBOOKS
  • ISBN 9789462587885
  • € 27,95
  • Verschijnt 26 november 2026

zaterdag 31 oktober 2026

De Amelander - November/December 2026

De Amelander, het vrijetijdsmagazine van en voor Ameland.

  • De Amelander
  • Uitgever Sander Hasper en Afke Boven
  • November/December 2026
  • Jaargang 62 nummer 10
  • € 3,00