donderdag 29 februari 2024

Vertel- en muziekagenda 2024 en 2025

Vertel- en MuziekAgenda 2024 en 2025
2025

November
  • 21 november 2025 - Verhalenavond
  • 13 tot en met 16 november 2025 - Expeditie Ameland, a storytelling adventure - Goede buren, verre vrienden

2024
November
  • 19 november 2024 - Vertellen in De Stelp - 15.00 uur
  • 15 november 2024 - Verhalenavond
Oktober
  • 16 tot en met 20 oktober 2024 - Expeditie Ameland, a storytelling adventure - Special - A sky full of stories
  • 19 oktober 2024 - Shonaleigh en Simon vertellen in De Plaats
  • 8 oktober 2024 - Vertellen in De Stelp - 15.00 uur
September
  • 14 en 15 september 2024 - Open Monumentendag
Augustus
  • 31 augustus 2024 - Verhalenpad - besloten groep
  • 29 augustus 2024 - Bunkerexcursie Verborgen Bunkers - 10:30 uur
  • 28 augustus 2024 - Strandpalen Verhalenpad - 14:00 uur
  • 27 augustus 2024 - Vertellen in De Stelp - 15.00 uur
  • 26 augustus 2024 - Verhalenpad van Hidde Kat - 14:00 uur
  • 22 augustus 2024 - Lap Dag - Geboortedag van Olfert Pieter Lap (1801 - 1854)
  • 22 augustus 2024 - Bunkerexcursie Verborgen Bunkers - 10:30 uur
  • 21 augustus 2024 - Strandpalen Verhalenpad - 14:00 uur
  • 19 augustus 2024 - Verhalenpad van Hidde Kat - 14:00 uur
  • 15 augustus 2024 - Bunkerexcursie Verborgen Bunkers - 10:30 uur
  • 14 augustus 2024 - Strandpalen Verhalenpad - 14:00 uur
  • 12 augustus 2024 - Verhalenpad van Hidde Kat - 14:00 uur
  • 8 augustus 2024 - Bunkerexcursie Verborgen Bunkers - 10:30 uur
  • 7 augustus 2024 - Strandpalen Verhalenpad - 14:00 uur
  • 5 augustus 2024 - Verhalenpad van Hidde Kat - 14:00 uur
  • 1 augustus 2024 - Bunkerexcursie Verborgen Bunkers - 10:30 uur
juli
  • 31 juli 2024 - Strandpalen Verhalenpad - 14:00 uur
  • 29 juli 2024 - Verhalenpad van Hidde Kat - 14:00 uur
  • 25 juli 2024 - Bunkerexcursie Verborgen Bunkers - 10:30 uur
  • 24 juli 2024 - Strandpalen Verhalenpad - 14:00 uur
  • 22 juli 2024 - Verhalenpad van Hidde Kat - 14:00 uur
  • 19, 20 en 21 juli 2024 - De Derde kamer - toneel in de Heerskamer van Herberg De Zwaan
  • 18 juli 2024 - Bunkerexcursie Verborgen Bunkers - 10:30 uur
  • 17 juli 2024 - Strandpalen Verhalenpad - 14:00 uur
  • 16 juli 2024 - Vertellen in De Stelp - 15.00 uur
  • 15 juli 2024 - Verhalenpad van Hidde Kat - 14:00 uur
  • 11 juli 2024 - Bunkerexcursie Verborgen Bunkers - 10:30 uur
  • 10 juli 2024 - Strandpalen Verhalenpad - 14:00 uur
  • 8 juli 2024 - Verhalenpad van Hidde Kat - 14:00 uur
  • 4 juli 2024 - Bunkerexcursie Verborgen Bunkers - 10:30 uur
  • 3 juli 2024 - Strandpalen Verhalenpad - 14:00 uur
  • 1 juli 2024 - Verhalenpad van Hidde Kat - 14:00 uur
Juni
  • 14, 15 en 16 juni 2024 - Tentoonstelling in Burenlaan 16 
  • 14 juni 2024 - Opening tentoonstelling in Burenlaan 16 
  • 14 juni 2024 - Geboortedag Hidde Dirks Kat - Verhalepad van Hidde Kat
  • 4 juni 2024 - Vertellen in De Stelp - 15.00 uur
Mei
  • 25 mei 2024 - Bunkerdag
  • mei 2024 - Presentatie boek Sprookjes van Deirdre - Heerskamer Herberg De Zwaan
April
  • 28 april 2024 - Kruiend ijs en Noorderlicht - muzikale theaterproductie in de Herenwegkerk met Kees Poulus, Anne-Meta Kobes en Jeanet de Jong, georganiseerd door de Cultuurcommissie Federatie Doopsgezind-Gereformeerd
  • 23 april 2024 - Vertellen in De Stelp - 15.00 uur
Maart
  • 20 maart 2024 - Wereldverteldag
  • 12 maart 2024 - Vertellen in De Stelp - 15.00 uur
Februari
Januari

woensdag 28 februari 2024

1955 - Het voorgeslacht van Kardinaal de Jong

Kardinaal de Jong
Paapse diaspora van Ameland en Leeuwarden. 
Het boek is online te lezen via deze link.

  • Het voorgeslacht van Kardinaal de Jong
  • H.W.F. Aukes
  • Uitgeverij Het Spectrum
  • 1955

1950 - In de boten.... schip verlaten!

Avonturen van schipbreukelingen van 16 vervaarlijke scheepsrampen van 1629-1881. De verhalen zijn aangevuld met kaarten en illustraties. Een van de schipbreuken gaat over de walvisvaart van Hidde Dirks Kat en Marten Jansen in 1777. Van Kat staat zijn portret in het boek. 

  • In de boten.... schip verlaten!
  • H. Th. de Booy
  • V.A. Kramers Rijswijk
  • Uitgegeven rond 1950
Kat, de fiere Kat

Het portret van Kat




Tegelkunst op Ameland

Barbara Hofker-Esser exposeert in de zomer van 2024 haar tegeltableaus in Cultuurhistorisch Museum Sorgdrager. Bij deze overzichts-tentoonstelling van ruim 60 kunstwerken wordt het boekje Tegelkunst op Ameland uitgegeven. 

Het is een naslagwerk met veel foto’s van prachtige Amelander tegelkunst naar eigen ontwerp van Barbara Hofker. Joke Mosterman schreef de verhalen achter de tegels en plaatste Amelander tegeltableaus in een historische context.

Dit voorjaar zijn in het Maritiem Centrum Abraham Fock tegeltableaus te zien met de nadruk op de reddingboot. Het museum is nu even gesloten en gaat 18 maart weer open. 
In Museum Swartwoude zijn ook tegels van Barbara te zien. Daar ligt de nadruk op landbouw en huisdieren. Dit museum in Buren is tot en met 17 maart op donderdag en zondag open van 13:00 tot 17:00 uur. Vanaf 18 maart is het weer alle dagen geopend, op werkdagen van 11:00 tot 17:00 en in het weekeinde van 13:00 tot 17:00 uur.

Beide exposities van Barabara vormen een opstapje naar de grotere overzichtstentoonstelling deze zomer in Museum Sorgdrager. 

Het boekje is nu al te bestellen voor een intekenprijs van 12,50 euro. In de museumwinkels is dit naslagwerk vanaf 28 maart verkrijgbaar voor 15,00 euro. 
De intekenactie loopt tot en met 21 maart 2024.
Intekenen kan op de website van Amelander Historie, via deze link.

maandag 26 februari 2024

Column - Strandpaal met een hart

Jan
Het was een interessante lezing, vorige week. Het onderwerp was strandpalen en De Ouwe Pôlle organiseerde de avond in Ons Hol. De vorige over Gerrit Postma was ook al zo mooi. Jammer genoeg moest ik de avond met Karel Oosterling over de De Walvisvaart in de 17e en 18e eeuw laten schieten: het boek ligt op tafel. Op 22 maart gaat het in De Toel over de Spaanse Burgeroorlog. Ook weer de moeite waard.

In navolging van het boek over de strandpalen ging ik eropuit om de palen voor Ameland Vandaag te filmen. Ik ben nu tot paal 6, maar na de lezing in Ons Hol heb ik begrepen dat ik het stuk van paal 1, 2, 3 en 4 nog eens moet doen. Ik kon maar weinig van deze palen vinden en nu begrijp ik waarom. Ze liggen opgeslagen bij Nagtegaal en worden binnenkort weer geplaatst. Ze waren uit het zand getrokken om ruimte te maken voor de strandsuppletie. Ook de paal met het hartje en de naam van Jan komt weer terug. Het is paal 4. Dat is een hele geruststelling, want dat vind ik een mooi monument. 


Strandpalen van Texel
Van vrienden J en R kreeg ik een strandpalenboekje van Texel te leen. TexelNu is de uitgever en het strandpalenboekje is een deel in de serie Verhalen. 

Ik schreef het al bij de recensie over het boek Strandpalen van Nederland van Martijn de Groot: bij zowat elke paal is een eigen verhaal te vertellen. Wat als we die verhalen gaan verzamelen en daar een boekje van maken? Het voorbeeld van Texel laat zien hoe mooi dat kan worden. 

De strandsuppletie, de strandpaviljoens, het groene strand, de paardenreddingboot, een barnsteenvondst, de stranding, de putten van Sier, de drenkeling, mosdiertjes, het hout en het Lourdes van Ameland, de potvissen, de walrus, de bultrug, de redding, het golfsurfen, MadNes, Beach Rugby, Rondje Ameland, ik schud zomaar wat onderwerpen uit de mouw. Mensen, wat is er veel over het strand en de strandpalen te vertellen. Het Strandpalen Verhalenpad staat al in de steigers, daar kunnen we denk ik deze zomer de première van verwachten. Ik hou jullie op de hoogte. 


Wat de bundel met strandpalen verhalen betreft is alle hulp welkom. Ken je een geschiedenis die bij een strandpaal hoort? Stuur een mailbericht naar jeanet.de.jong@knid.nl en dan gaan we, met De Ouwe Pôlle in de arm, kijken of we van de bundeling wat moois kunnen maken. De paal met het hartje moet er dan zeker in. Wie weet het verhaal van Jan?

Lees hier meer over het boek Strandpalen van Nederland

https://amelandboeken.blogspot.com/2023/10/strandpalen-van-nederland.html


Lees hier over De Walvisvaart in de 17e en 18e eeuw

https://amelandboeken.blogspot.com/2023/09/de-walvisvaart-in-de-17e-en-18e-eeuw.html


Bekijk hier de filmpjes van Strandpaal 4, 5 en 6 op Ameland Vandaag


zondag 25 februari 2024

Ameland Vandaag - Kabbelend water en draaikolken


Een glad zeetje, warm zonnetje en bijna windstille zondagmiddag. Hoe rustig de Waddenzee ook is, in het kolkje diep op het Suudwest draaien de draaikolken er lustig op los.

Abonneer via deze link gratis op You Tube kanaal Ameland Vandaag en mis geen filmpje meer. Het filmpje is gemaakt met #LiefdevoorAmeland.

vrijdag 23 februari 2024

Ameland Vandaag - Ambla 20 februari 2024


Stand van zaken De Nieuwe Stelp/ Ambla op 20 februari 2024.

Abonneer via deze link gratis op You Tube kanaal Ameland Vandaag en mis geen filmpje meer. Het filmpje is gemaakt met #LiefdevoorAmeland.

dinsdag 20 februari 2024

Kakebiënen bij de Burgemeester Walda School

Kakebiën bij de BWS
Wanneer zijn de kakebiënen bij de Burgemeester Walda School opgericht? Dat is nog steeds de vraag. Toch heb ik al heel wat feiten en data kunnen achterhalen, met hulp van velen. Hieronder een korte reconstructie met alle vondsten. Heb je aanvullingen? Stuur ze. Het volledige bericht kan straks naar de gemeente, de BWS en Amelander Historie.

De walviskaken aan de Ballumerweg


Cor Gransbergen is de schenker van de walviskaken. Hij heeft ervoor gezorgd dat ze op Ameland komen. Het zijn de kaken van een blauwe vinvis van 27 meter lengte, met een gewicht van 150 ton. Cor is eind jaren ’50/ begin ’60 kok-hofmeester op de AM21, de jager die met moederschip Willem Barendsz in de Zuidelijke Poolzee op walvisjacht was.


De Noorse kapitein Hotten van de AM21 schiet de vinvis in seizoen 1958. In ‘Een walvis als boterham’ noemt Cor Gransbergen de exacte datum: 27 maart 1958. Dat correspondeert met de brief die burgemeester Huber op 3 december 1958 aan hem stuurt over het vervoer van de kaken van Amsterdam naar Ameland en de kosten daarvan. Later noemt Gransbergen dat het dier geschoten is in seizoen 1959/1960, maar dat klopt dan niet met de brief van de burgemeester.


De op 27 maart 1958 geschoten blauwe vinvis is aan boord schoongemaakt, maar de kaken blijven stinken. De kapitein wil ze wel kwijt en ze dreigen overboord te worden gekieperd. Cor biedt de bonkepalen aan de gemeente aan en burgemeester Huber laat weten ze wel voor Ameland te willen hebben (brief van Huber aan Cor Gransbergen van 3 december 1958). Dan gaan de walviskaken toch mee naar Amsterdam.

Beurtschippers de Bruintjes vervoeren de walviskaken van Amsterdam naar Ameland. Dat moet eind '58 of begin 1959 zijn geweest. De gemeente wil de kosten van vervoer niet betalen. Cor betaalt die uit eigen zak. Cor zijn moeder is daar boos over en zij wil de kaken terug. Daar gaat de gemeente niet mee akkoord. De bonken worden op de Rommelduun gelegd want ze stinken een uur in de wind. Vier jaar lang liggen ze daar uit te spoelen. De traan moet eruit.

Dan zijn we 1962.


Meer dan drie jaar na de brief die burgemeester Huber aan Cor Gransbergen schrijft, maakt Jan de Jong uit Nes zich er kwaad over dat de bonkepalen op de Rommelduun maar liggen te liggen, inmiddels tussen de brandnetels. Hij is zo kwaad dat hij zelf de kaken overeind wil zetten als de gemeente het niet snel doet. 

Dan volgt de vraag waar ze moeten staan. Buiten het dorp bij de school, is de oplossing, dan heeft het dorp geen last van de stank. De kakebiënen stinken nog steeds.


In januari 1962 liggen de bonkepalen op het duin bij de BWS. Dat weten we uit een brief die Cor in de Zuidelijke Poolzee van zijn moeder krijgt (14 januari 1962).

Ze is ontstemd over het feit dat Cor zelf het vervoer had moeten betalen van Amsterdam naar Ameland. De rekening is 88 gulden.

Epke van der Geest zou erop hebben aangedrongen dat Cor dat geld terugkrijgt, maar burgemeester Huber is daar niet mee bekend, volgens de brief van moeder. Zij zegt daarop dat ze de kakebiënen terug wil hebben. Dat gaat dus niet door. 


Het boekje 'Zo is Hollum' uit 1987
Ze staan een paar jaar bij BWS, op het duin. De kaken krijgen een onderhoudsbeurt (wanneer?) en worden daarna naar de Oudheidskamer in Hollum verplaatst (wanneer?). In de periode van Hans Lesterhuis, die van 1976-1985 burgemeester was, staan de kakebiënen voor het Sorgdragermuseum in Hollum. In ieder geval na 1982, want bij het 25-jarig bestaan van Stichting De Ouwe Pôlle in dat jaar staan ze er nog niet. Er wordt een actiecomité Ballumerweg opgericht die actie voert om ze
Walviskaken langs de Herenweg
terug aan de Ballumerweg te krijgen (wanneer?). 

In de periode van burgemeester Michiel Zonnevylle (1985-1993) verhuizen de kaken weer naar Nes. Het boekje 'Zo is Hollum' met de foto is uit 1987. Dan staan ze dus nog aan de Herenweg. Die kakebiënen worden teruggeplaatst bij de BWS (wanneer?). In 1989, als Pieter Jan Borsch in het museum komt te werken, zijn ze al weg. 

Na enige jaren vertonen ze ernstige sporen van verval. Ze verweren en leerlingen krassen hun namen in het bot. In 1997 worden ze behandeld.


De kakebiënen worden in 1997 op kosten van de gemeente gerestaureerd en behandeld door Theodoor Kooiker en Frans Kiewied. De walviskaken worden geschuurd en gaten worden gevuld met een speciaal vulmiddel. De kaken krijgen een gewapende epoxylaag: eerst glasvezel en daar een laag epoxy overheen. Ageeth Nagtegaal-Kooiker brengt daarna de kaken op kleur. Al met al een gigantisch karwei.

De behandeling vindt plaats in een gemeenteloods in de Ballumerbocht.


18 april 1997 schrijft secretaris Rudolf Teuben namens Dorpsbelang Nes een brief aan de gemeente dat Db Nes de kakebiënen graag teruggeplaatst ziet op Torenshoogte. Dat is ook de wens van Cor Gransbergen. Hij heeft een plan gemaakt voor een walvismonument op Torenshoogte, voorstellende een moederwalvis die haar jong beschermt tegen de walvisjager. De kaken kunnen daar dan bij geplaatst worden. Gransbergen heeft een monument voor de walvis voor ogen, niet voor de walvisvaarder.

De gemeenteraad gaat er niet in mee en besluit voor Ballumerweg bij de BWS.


Op 21 mei 1997 worden de kaken - onverwacht en onaangekondigd - weer bij het toegangspad van de BWS geplaatst, wel dichter bij de Ballumerweg dan waar ze de eerste keer stonden.

Op 29 augustus 1997 worden de walviskaken officieel weer in gebruik genomen. Gemeente laat daarover een persbericht uitgaan. Roel Cazemier is burgemeester, Cor en Hennie Gransbergen zijn aanwezig, net als Theodoor Kooiker, Frans Kiewied en Ageeth Nagtegaal-Kooiker.


Jeanet de Jong

In het filmpje hieronder, van 31 januari 2024, zijn de walviskaken bij de BWS te zien.

maandag 19 februari 2024

De Amelander - 2024/1

'De Amelander, het vrijetijdsmagazine van en voor Ameland' van februari en maart 2024 is het eerste nummer van dit jaar. 

In dit nummer veel aandacht voor carnaval en fotografie. Het blad wordt gratis huis aan huis bezorgd op Ameland. In de winkel kost het magazine nog geen drie euro.

In dit nummer:

  • Opperdar Louis Hovenkamp
  • Hobbyfotograaf Jordy
  • 'Brand' in BWS
  • Een nat Ameland
  • Sytske Wijers-van der Meij vertelt
  • Terugblik Gezondheidsmarkt
  • Ambassadeursprogramma
  • Duurzaam Ameland
  • IM Hedwig de Jong
  • Ameland Avademy
  • Exposities Musea
  • Driemaal is scheepsrecht
  • Duurzaam Ameland
  • Ambla
  • Voebalschool Ameland
  • Nat zand
  • Amelands Produkt
  • Agenda
  • Hoog- en laagwatertijden
  • Van de melkboer
De Amelander is op veel plekken op Ameland te koop.

  • De Amelander - December/Januari/Februari 
  • Uitgever Klaas Touwen
  • Februari/maart 2024
  • Jaargang 60 nummer 1
  • € 2,80

zaterdag 17 februari 2024

Column - Bio

Temperaturen stijgen tot wel 15 graden en dat op 17 februari. Het hoort een dag te zijn van min 15, schaatsen en bellesleejagen, maar niets van dat alles. De hortensia’s staan dik in blad en anders wel in bladknop, de sneeuwklokjes zijn alweer aan het uitbloeien en de krokussen weten niet hoe snel ze hun kopjes boven de grond moeten steken. Het is allemaal wat van slag. 

Heel erg vind ik de gele klokken langs zowat elke slootkant in het buitengebied. Die gifbollen - ik neem gevoeglijk aan dat de bollenpoters niet de moeite hebben genomen om biobollen te planten - zijn alweer twintig centimeter boven de grond getrokken. Jullie weten toch wel dat ik de pest heb aan die narcissen, toch? Dat ik grote waardering heb voor de gele klokken langs de Ridderweg, de bollen die Jan Bakker pootte en die nu een monument ter ere van hem en ter verwelkoming van het voorjaar zijn? En dat ik niks moet hebben van al die bolgewassen die je zo langzamerhand overal in het buitengebied tegenkomt en die als exoten de slootkanten verknoeien en de plek van speenkruid, dotterbloem en zwanenbloem innemen en die niks of iets nadeligs betekenen voor de bijen? Nou, bij deze dan. 

We leven in een rare tijd, waarin we niet meer van de seizoenen op aan kunnen. Waar de winter met zijn 15 graden naadloos overgaat in de zomer. Waarin oppositieleiders worden vermoord. Waar politici elkaar voor rotte vis uitmaken, waar doodgewone Nederlandse burgers niet ophouden met het beledigen en wegzetten van ministers. Waar PowNed verder gaat met opruien en het maken van kinderachtige items die de term reportage niet verdienen. Waar geregeerd wordt via social media en waar stiertjes duizenden kilometers voor de slacht levend worden vervoerd in schepen die ze buik aan buik stouwen in een ruim dat na een paar dagen bol staat van de ammoniak. Ik lees erover bij Follow the Money, een nieuwsplatform dat onderzoek doet naar van alles. In dit geval gaat het over aangespoelde stiertjes op de kust van Bretagne. Stieren geven geen melk, dus die kunnen als kalfsvlees worden verkocht. Het slachten gebeurt niet daar waar ze geboren worden, maar in landen ver weg, zodat het mes er halal of kosjer in kan. De aangespoelde dieren hadden gaatjes in de oren, maar de oormerken waren foetsie. 


Een forensisch oceanograaf kan met modellen vrij nauwkeurig nagaan waar het rund dat tijdens de vaart dood is gegaan - dieren overlijden niet maar gaan dood - overboord moet zijn gegooid om op het Bretonse schiereiland Finistère te stranden. Hij stopt de route van een schip in een model en gooit daar windkracht, golven en stroming overheen. Diezelfde forensisch oceanograaf onderzoekt waar de olievaten vandaan kwamen die twee jaar geleden op Terschelling en Ameland aangespoelden. 


Mooi vak, forensisch oceanograaf. Journalistiek is ook een mooi vak, net als politiek. Voor elk vak geldt: als het maar bio gaat; met aandacht voor de zaak, de omgeving en zonder gif. 

Wie zich nog geroepen voelt om narcissen te poten kan eens met de gemeente overleggen waar veldjes liggen die daar geschikt voor zijn. Voorzetje: doe het rond Ambla en doe het bovenal bio. 


Jeanet de Jong


Tik Column in bij 'Zoeken in dit blog' of klik op Label 'column' onder dit bericht om meer columns te lezen.