De Groene Harmonica

We tellen af, nog 88 dagen en dan spelen we - Jacqueline Edeling en ik, Jeanet de Jong - De Groene Harmonica in de Herenwegkerk in Hollum.

De Groene Harmonica

Een muzikale wereldgeschiedenis

Met Jacqueline Edeling op bandoneon, trekharmonica en accordeon en Jeanet de Jong als verteller en op trekharmonica.

We volgen de Italiaanse harmonica vanaf het moment dat de harmonicabouwer de walnotenhouten kast groen lakt en erop gaat spelen, tot aan het dramatische einde van het instrument. De groene harmonica gaat van hand tot hand en maakt honderd jaar wereldgeschiedenis mee, beginnend op Sicilië en eindigend in de nieuwe wereld. Levenslessen, menselijke verhoudingen, pioniers in Amerika, immigranten, Piazzolla, ’Het Ierse uur’ en de eigenaardigheden van een trekharmonica: het komt allemaal tragikomisch voorbij, met kruisverbanden tussen heden en verleden. De Groene Harmonica is een voorstellingen om bij te lachen, af en toe te gruwen of zuchten en om te genieten van geweldige muziek.

Verteller Jeanet de Jong rijgt de belevenissen aaneen tot een snoer van sterke verhalen, met de harmonica in de hoofdrol. 

Speelvrouw Jacqueline Edeling vertolkt de muzikale parels aan die ketting. De mooiste muziekstukken komen voorbij: lyrische, melancholische, dramatische en dartele, volksmuziek, klassiekers en eigen composities. Samen vertellen ze het bijzondere verhaal van de groene harmonica; hoe het begon, hoe het verder ging en hoe het eindigde. 

7 november 2026 20.00 uur 

8 november 2026 14.30 uur

8 november 2026 20.00 uur

in de Herenwegkerk in Hollum

Kaarten à € 12,50 zijn te bestellen via VVV Ameland, contant entree betalen aan de deur kan ook. 

Zie ook 

www.jacqueline-edeling.nl

www.eilandvanverhalen.nl

Diatonisch Nieuwsblad 156 - maart 2026

156

Het Diatonisch Nieuwsblad is het kwartaalblad voor de liefhebbers van trekharmonica en andere diatonische/wisseltonige muziekinstrumenten met doorslaande tongen, zoals mondharmonica, concertina en bandoneon. DN is een uitgave van Stichting Volksmuziek Nederland (SVN). Het blad verschijnt vier keer per jaar. Jeanet de Jong is redacteur van Diatonisch Nieuwsblad.

Wil je ook abonneren, maak dan (met vermelding van naam en adres) het abonnementsgeld over op DN IBAN-nummer NL67 INGB 0000 37793 te Groningen. BIC-code is INGBNL2A.

Een abonnement op DN kost € 25 voor Nederland en € 32 voor abonnees uit het buitenland. Een los nummer is te bestellen voor € 11,— inclusief porto.

In dit nummer:

1. Lyce van Ameland stapt de trekzakwereld in
2. Carel en Leoni in de grote kerk in Hollum
3. Mark Söhngen over zijn harmonicaliefde
4. Trek in Kunst
5. Eerste stappen in de trekzakwereld
6. Vier nummer bladmuziek
7. Mysterie van de zwarte nog niet ontrafeld
8. Spelen als je lijf niet meewerkt
9. Agenda
10. Trekkertjes
11. Een nog veel meer

Diatonisch Nieuwsblad

• Jan Kamphuis - hoofdredacteur
• Uitgegeven door Stichting Volksmuziek Nederland
• ISSN 0169-0353
• Nummer 156 van jaargang 42
• Maart 2026
• € 11,00 los nummer

Column - Tradities

Hebben jullie ook zo genoten van het afscheid van Sinterklaas. Via het keukentrapje klom de oude baas op zijn paard, een bruine in wintervacht deze keer, en zat te paard alsof het zijn dagelijkse werk is. Vanzelf zat hij met losse handen op zijn ros: het is inmiddels traditie geworden dat Sinterklaas zwaaiend met beide handen afscheid neemt, zoals het traditie is geworden dat Sinterklaas tijdens zijn afscheidstour door Hollum onderweg een borreltje krijgt aangeboden. “Het geeft je vleugels”, zei de Sint en hij wapperde daarbij met zijn tabberd. 

Het zijn nieuwe tradities die moeiteloos worden ingebed in de oude. Zo makkelijk is het om iets dat al heel lang volgens hetzelfde stramien wordt georganiseerd aan te passen, leuker te maken, te versieren.

Hebben jullie ook zo genoten, vorige week? Genoten van het lekkere rustige weer, de afwezigheid van cameraploegen en hordes mensen op straat? Ja, het was wel druk, maar lang niet zo druk als vorig jaar. Even voor de statistieken: ik heb me wéér laten afrossen met een stevige stok. Het was niet mijn doel, ik probeerde te ontwijken, sneller dan de stok te zijn, maar dat slaagde niet helemaal. Zeven stokslagen - een keer twee en een keer vijf - op bil en bovenbeen incasseerde ik en daar ga ik geen aangifte van doen. Ze waren alle zeven verdiend. Tradities zijn mooi en soms pijnlijk.

En dan liggen nu de kerstdagen en oud en nieuw voor ons. Aan al die schreeuwers die het maar steeds hebben over ‘We mogen ook niks meer!’ en ‘Ze pakken onze traditie van ons af’ zou ik willen zeggen: koester je traditie en maak je niet al te druk over wat ‘ze’ zeggen. Dat ‘ze’ is zo algemeen gesteld dat je er niks mee kunt. Hou het feest maar klein, vier het in je eigen kring volgens de regels van dat kringetje, dan komt het helemaal goed.
Ik verbaas me altijd hoe de mensen die het over ‘ze’ dit en ‘ze’ dat hebben het hardst achter de Coca Cola kerstman aanhollen, een door de commercie gedreven sprookjesfiguur die volkomen verDisneyd is en worteling in Nederlandse cultuur mist. Hoe snel zijn ‘we’ in het volgen van Halloween, Valentijn en dikbuik met korte baard. Wie voor eigen traditie strijdt, zelfs tot aan doodsbedreigingen toe, doet er goed aan kennis te nemen van die buitenlandse uitingen, eventueel met het gezin zwijmelend voor een kerstfilm te gaan zitten en verder over te gaan tot de orde van de dag. En Albert Heyn met z’n “mijn broer is elf” kan wat mij betreft ook oplazerstralen.
Fijne voorbereidingen voor de kerstdagen, allemaal.

Jeanet de Jong 

Column - De r in de maand

De r is weer in de maand en we hoeven niet uit te leggen wat dat betekent. De nazomer schenkt een verrukkelijke uitloper van de zomer, het eerste Dorpsfeest is alweer achter de rug en de tweede en derde staan in de steigers. De vakantie is voorbij, de gevallen laptop is gemaakt en de courgettes uit de groentetuin van broer zijn tot reuzen uitgegroeid. In de soep ermee! Wat stiekels en teentjes knoflook erbij en je hebt een smakelijke, voedzame én gezonde hap.

De reis door Ierland was bijzonder. Tijdens een rondrit hadden we een vakbekwame chauffeur die nog aardig was bovendien. Hij bestuurde de bus, wierp zich op als reisleider, was op en top entertainer en zong als kers op de taart een prachtig Iers lied terwijl hij ons over de smalle weg van de Ring of Kerry loodste.

De man, hij heet Batt, kreeg de lachers op zijn hand met enkele mopjes. Sommige hadden een lange, lange baard, maar zoals Batt ze vertelde waren ze toch te pruimen. Zoals die over de golfbanen in Ierland. Er liggen er nogal wat. Ook Trump-banen. Veel golfbanen, vertelde Batt, hebben strenge regels. Op die ene waar we langsreden is het bijvoorbeeld verplicht, zo zei hij, om een dubbel paar sokken te dragen. Voor het geval je een hole in one slaat.
We passeerden een meer. “In this lake there is hardly any fish", zei Batt. “You catch nothing here but a cold or a flu.”
Ja, Batt wist de sfeer in de bus wel op te warmen. Tot slot zong hij “Oh Danny Boy.” Heerlijk langzaam, minuten lang, met een warm applaus als beloning. Een aanwinst, deze Batt. Beluister hem hier.

Het eerste deel van onze reis van twee weken ging langs de kust en de terugreis ging per trein dwars over Ierland, van Galway naar Dublin terug. We deden alles met het openbaar vervoer en het moet gezegd: de bussen en treinen in Ierland zijn geweldig.

Ergens midden op het grote eiland ontmoetten we bij een bushalte een stel. We zaten op dezelfde bus te wachten en waren allemaal wat onzeker of hij wel zou komen en zo ja, van welke kant dan. Dat links rijden betekent dat de bushaltes aan de andere kant van de weg staan dan waar wij ze willen hebben. Het blijft oppassen. Er ontspon zich een gesprek met de beginvragen: “Waar komen jullie vandaan en waar gaan jullie naartoe?” Het bleken Amerikanen te zijn. Wat of dat ze dachten van Trump, durfde ik in mijn beste Engels te vragen. Nou, ze konden er wel van kokhalzen. Het bleek dat ze feitelijk Amerika voor even waren ontvlucht. Ze werden ziek van het huidige politieke klimaat daar. Aardige mensen, zoals er in Amerika vast en zeker een heleboel wonen. Ik heb met ze te doen. Laten wij hier in Nederland met de komende verkiezingen maar goed uit onze doppen kijken.

Tot slot wil ik er op wijzen dat de vorige column nog altijd staat als een huis en dat het van het grootste belang is dat de Dorpsbelangen de handen ineen slaan en als vertegenwoordiging van de eilanders tot een besluit komen. In november wordt het hele Sunneklaascircus weer opgerakeld door de rechtszaak tegen Jan Roos. Dat geeft ongetwijfeld gedoe. Spreek je uit, Dorpsbelangen, het kan nu nog.

Jeanet de Jong

Tik Column in bij 'Zoeken in dit blog' of klik op Label 'column' onder dit bericht om meer columns te lezen.

Column - Bedankt werkgroep

Bedankt werkgroep, voor al het werk dat jullie hebben verzet. Voor het stellen van vragen, voor het opwerpen van heikele punten. Voor jullie aandacht voor emoties zonder ermee aan de haal te gaan. Bedankt dat jullie het aandurfden het onderwerp dat ons zo na aan het hart ligt aan te snijden, de vraag over een misschien iets andere insteek op tafel te gooien. 

Bedankt voor het organiseren van de documentaire, de website, de vragenlijsten, de informatieavonden. Jullie staken je nek uit, spraken en schreven verstandig en met hart voor de zaak. Emotionele betrokkenheid, enthousiasme en beschermingsdrang kunnen ook zonder door te draven staande blijven. Dat hebben jullie bewezen en daar kunnen wij allemaal de vruchten van plukken.

Er zijn vragenlijsten rondgegaan en er zijn onderwerpen op de agenda van de dorpsbelangen beland. Drie van de vier behandelden het meest gevoelige punt en kwamen met een uitslag die een duidelijk signaal is. Het vierde dorpsbelang brandt zijn vingers er niet aan. Die vereniging is volgens haar eigen informatie opgericht om “de (economische) belangen van ... ( naam het dorp - JdJ) te behartigen.” Dat doel probeert de vereniging te bereiken door kermis te organiseren en de Sinterklaas in- en uittocht, de lampionnenoptocht en de Sfeermarkt. Eén feest ontbreekt en tijdens de laatste ledenvergadering stond het ook niet op de agenda, of het moet bij de ingekomen stukken hebben gezeten. Die informatie is niet na te lezen. Dat feest is kennelijk niet van (economisch) belang voor dit dorp en daarom is de stemming onder de leden van die vereniging niet gepeild. Ook minder dan de helft van de betrokken huuskes in dit dorp heeft de moeite genomen de vraag van de werkgroep te beantwoorden. En zo lijkt dat ene dorp wel een struisvogel: als ik mijn kop in het zand steek dan ziet niemand mij en is er niks aan de hand.

En nu? Dat is de laatste vraag van de werkgroep. Ja, en nu? We kunnen het er toch over eens zijn dat we met de kreet “Traditie is traditie” deze traditie niet gaan redden. Traditie is een levend iets, beweegt mee met de tijd, past aan, schaalt op, schaalt af, al naar gelang de mensen en viering in de tijd. We kunnen stellen dat de tijd nu een andere is dan die van 40 jaar geleden. De grootste veranderingen zijn de drukte op het eiland en de inburgering van social media, veranderingen waar we beperkt grip op hebben. Wel kun je condities scheppen waardoor je er naar verwachting minder last van gaat hebben. Die voorzet heeft de werkgroep gegeven, de cijfers, voor zover ze zijn doorgegeven, spreken boekdelen. Het advies van de werkgroep is duidelijk.

Het is nu niet de tijd om te duiken, om te zeggen dat het niet op jouw bordje ligt. Dit ligt op ons aller bordje. Het is net als het kabouterdorp: het is van niemand en niemand is de baas en daarmee is het van iedereen. Moet je eens kijken hoe mooi dat dorp zich ontwikkelt!

Bedankt werkgroep, nogmaals bedankt. Jullie hebben keurig werk verricht.
Hoe hakken we nu de knoop door? Dorpsbelangen, verenigd aan de slag! Beleg een spoedberaad. Het is belangrijk genoeg.

Jeanet de Jong

Tik Column in bij 'Zoeken in dit blog' of klik op Label 'column' onder dit bericht om meer columns te lezen.

Column - Potvissperma

Het was weer een week vol drukte en soms haal je je die drukte zelf op de hals. Dat is helemaal niet erg, tenminste, ik vind het niet erg. Glad water is prachtig, zeker als er een mooie lucht boven hangt. Rimpelig water is anders, maar even prachtig; het is geen spiegel, het schittert. 

Het heeft even geduurd, maar in juni, een week voor de langste dag, heb ik voor het eerst dit jaar in zee gezwommen. Tijd en tij liepen telkens uit elkaar, waardoor ik het hoge water steeds miste. Maar nu ben ik dus los. Het water is warm geworden en het zal niet zo lang meer duren voor ik het te warm, vies warm ga vinden. Pislauw water kun je verwachten in een niet al te diep zwembad, maar zo wil ik het Amelander Gat niet hebben.
“Weet jou wel hoe ’t komt dat de see soa soät is?” Broer G gooit hem tijdens het borreluurtje van het familieweekend in het midden. Zou het met PFAS te maken hebben? Ik wist het niet. “Sêg ut maar”, zeg ik.

Wat is er na dat familieweekend wel niet allemaal gepasseerd. We zagen de wolf in schaapskleren in actie, de kop van de VVD. Het liegende en bedriegende en staatsgevaarlijke individu dat van tamelijk links, naar links en groen opschoof om bij rechts een thuis te vinden en daar van binnenuit de partij te vergiftigen en zich zonder scrupules te bedienen van extreemrechtse retoriek. Douwe Bob moet natuurlijk helemaal zelf weten waar hij wel en niet zingt. Vanzelfsprekend worden vooraf afspraken over en weer gemaakt. Je zingt zo en zo lang voor dit geld en onder deze condities. Dilan gooide de handgranaat in de vorm van een tweet en toetsenbordridders trokken daar, veilig vanachter hun laptopje, de pin uit. Iemand met de dood bedreigen om zijn menig is tegenwoordig aan de orde van de dag. “Wat hebben die bedreigers in hun leven gepresteerd?” denk ik dan, behalve dan dat ze de pestkop van schoolplein Internet zijn geworden en het iemand als Douwe Bob zo lastig maken. Ik ben geen fan van Bob, kan niet zo goed naar hem kijken, eigenlijk. Te veel metaal in de mond, te veel tattoos, te eigenwijs door bewust te gaan spelen zoals toen op Oerol, zonder de coronamaatregelen in acht te nemen en het daarmee de organisatie moeilijk te maken. Maar Douwe Bob mag vinden wat hij vindt en zich versieren zo hij wil, ook zonder mij als aanhanger.

Artiesten hebben de macht om met hun stellingname een groot publiek te bereiken en het is mooi en soms ook dapper, dat artiesten van zich laten horen. Waar Douwe op een evenement met bepaalde uitingen niet wenst te zingen, wil Youp op een andere evenement geen grappen maken. Door verkoop van vakantieparken en festivals aan grootinvesteerders zijn we in Nederland de macht over onze eigen parken en festivals kwijt geraakt. Het speelt ook op Ameland. Roompot en Landal vallen onder de paraplu van KKR, de organisatie waar sinds kort ook die leuke Zwarte Cross onder valt. Bij Roompot en Zwarte Cross zit de wolf in het hoogste kamertje, ongezien voor de werkvloer. Wie wil er nu op Roompot nog zo’n omhooggevallen caravan die ‘chalet’ wordt genoemd, voor meer dan duizend euro in de week huren? KKR gaat er met de winst vandoor en investeert dat in zaken waar we eigenlijk verre van willen blijven. Was het nog maar Boomhiemke, zoals Klein Vaarwater, een lokaal bestuurde coöperatie. Jammer genoeg is dat een gepasseerd station, dat is uit handen gegeven.

En de zee? Waarom die zo zout is? Broer G verkoopt het als waar: dat komt door al het potvissperma. Binnenkort, als tij en tijd goed samenvallen, ga ik weer.

Jeanet de Jong

Tik Column in bij 'Zoeken in dit blog' of klik op Label 'column' onder dit bericht om meer columns te lezen.

Verhalenpad van Hidde Kat zomer 2025

Jeanet de Jong bij haar oudoom Hidde

In juni, juli en augustus 2025 staan er op maandagmiddagen weer Verhalenpaden van Hidde Kat op het programma. De eerste twee weken van augustus niet, maar verder alle maandagen van deze drie zomermaanden.

Het Verhalenpad van Hidde Kat is een bijzondere, interessante en grappige wandeling. Het is een ontdekkingstocht van ongeveer anderhalf uur door Hollum, langs bekende en onbekende plekken die iets met de commandeur ter walvisvaart Hidde Dirks Kat van doen hebben. Zonder verheerlijking van de walvisjacht, maar met een indringend inkijkje in een bijzondere bedrijfstak van een paar eeuwen geleden.

Het Verhalenpad begint om 14:00 uur bij het beeld van Kat aan de H.D. Katstraat. Van daar gaat het met tussenstops vol verhalen, feiten en hilarische anekdotes in een slinger door het dorp, om te eindigen bij De Zwaan. Daar zal Kat ongetwijfeld wel eens een borreltje hebben gedronken, want Herberg De Zwaan stond er in zijn tijd ook al.

Startpunt

Verhalenpad van Hidde Kat 2025

• maandag 2 juni
• maandag 9 juni
• maandag 16 juni
• maandag 23 juni
• maandag 30 juni
• maandag 7 juli
• maandag 14 juli
  
• maandag 21 juli
  
• maandag 28 juli
• maandag 18 augustus
  
• maandag 25 augustus

Deelname is € 12,--, kinderen tot en met 4 jaar gratis, 5 t/m 12 jaar € 6,--

Liefst aanmelden voor deelname via 06 23 218 213. 

Spontane meelopers zijn welkom (25 is het maximum aantal deelnemers).

Ook te boeken via VVV Ameland.

Wil je dit Verhalenpad boeken voor een besloten groep? Neem dan contact op met Jeanet de Jong via jeanet.de.jong@knid.nl of waag er een belletje aan.

Column - Bar Laat

Dat was me wat, dat optreden bij Bar Laat. Ik mocht aan tafel bij Sophie Hilbrand komen vertellen over Lenie uit Amsterdam, die in 1944 als 9-jarig meisje in het gezin van mijn ouders terechtkwam. Het was allemaal in het kader van 80 jaar bevrijding en de oorlog die op de Waddeneilanden heel anders verliep dan in de rest van Nederland. Winfried Baijens, Marjolein Bax en Marieke de Vries maakten er een podcastserie over, waarvan de eerste aflevering sinds 20 mei online staat. Dat was de datum dat Texel werd bevrijd. De andere eilanden komen nog. Ameland is op 3 juni aan de beurt, omdat 3 juni 1945 de bezetters hier pas vertrokken. 

Bijna ging mijn onderwerp niet door. Winfried Baijens was uitgenodigd vanwege de podcast en ik zou iets over de Amelander geschiedenis vertellen. Het was een mooie dag, ik was vroeg vertrokken, had alle tijd om Hilversum eens te bekijken, me te vergapen aan het Raadhuis van Dudok en alvast een kijkje op het Media Park te nemen om te zien welke deur ik ’s avonds moest hebben. 

Ik werd pas kwart voor negen verwacht, want de uitzending van Bar Laat is bar laat. Henk Krol kwam binnen, Ed Nijpels zette zich aan een tafeltje en ik zag ook Sven Kockelmann. Die drie mannen waren gekomen om herinneringen op te halen aan Hans Wiegel, die de avond daarvoor was overleden. Aan de bar in de ruimte waar de gasten zich verzamelden zaten twee praatjesmakers en Jochem van Gelder. Jochem had zo’n 18 jaar geleden, toen de jonge mannen nog jongetjes waren, het programma Praatjesmakers met hen gemaakt. De sfeer was ontspannen, de redacteuren en andere medewerkers van BNNVARA waren alleraardigst en hulpvaardig. 

Allereerst moest ik naar de visagie. Anita vroeg wat ik wilde: op volle oorlogssterkte of een rustige make up. Het werd zo naturel mogelijk en dat deed ze fantastisch. Ik herkende mezelf nog. We raakten aan de praat en het bleek dat Anita en haar man heel vaak met hun vliegtuigje naar Ameland waren gevlogen. Prachtig vond ze het, ook de wandeling van het vliegveld naar dorp Ballum. Vliegen boven het Waddengebied vond ze het summum. Met zo’n enthousiaste Waddenliefhebber was het makkelijk praten.

Al wie binnenkwam, geen Winfried Baijens. Hij was enkele weken geleden op Ameland, sprak voor de podcast met diverse Amelanders en kwam bij mij thuis om het verhaal over Lenie te horen. Hij vond dat toen zo interessant dat hij mij wel naast zich aan tafel wilde bij Bar Laat. Op het moment suprème stond hij met pech langs de snelweg. Zonder Winfried zou ons onderwerp niet doorgaan. Wij stonden gepland als derde, na Goos de Boer en na de drie mannen die het over Wiegel gingen hebben. Goos is journalist van RTV Noord, hij vertelde over de verdwenen kinderen. Aan het eind van de uitzending kon hij daarover nog net het laatste nieuws melden: er was een auto in het water bij Winschoten gevonden. 

Jochem van Gelder met de Praatjesmakers stond als laatste op het lijstje. Om tijd te winnen kon ons onderwerp nog worden verschoven, maar uiteindelijk was dat niet nodig. Opeens zat Winfried naast me, die me groette door mijn hand vast te pakken en me toe te knikken. Ik was gelukkig niet voor niets naar Hilversum gereisd. De uitzending is via deze link te bekijken. Op 3 juni komt de podcast over Ameland online. Die is via deze link te beluisteren. Op 11 juni komt dan nog een documentaire op de televisie. Ik heb maar de helft van mijn verhaal kunnen vertellen. Hoe het Lenie uit Amsterdam verging is hopelijk te beluisteren in de podcast.

We hebben in de studio natuurlijk nagepraat. Toen Sven Kockelmann afscheid nam kwam hij nog even naar me toe, gaf me een hand en wenste me een goede thuisreis. Tot slot boog hij naar me toe en zei: “Ameland is het mooiste eiland”. Waarmee maar weer bewezen is dat Ameland weliswaar dagelijks in het Journaal op de weerkaart onder het wolkje of zonnetje verscholen ligt, maar in de harten van velen een bijzonder plekje heeft. 

Jeanet de Jong

Tik Column in bij 'Zoeken in dit blog' of klik op Label 'column' onder dit bericht om meer columns te lezen.

80 jaar bevrijding en de verhalen

Het Bevrijdingsfestival - in mei en juni - vinden er diverse activiteiten plaats rond dit thema. Tentoonstellingen, een fietsroute, fietsexcursie Verborgen Bunkers, Bunkerdag en vertellingen tijdens de Bunkerdag en op zaterdagen in Maritiem Museum. Ameland Vertel! werkt mee door verhalen te vertellen die verbonden zijn aan de Tweede Wereldoorlog.

Op zaterdag 17 mei vertellen Aukje Wiersma en ik in het museum aan de Oranjeweg. De verhalen zijn met een museumkaartje gratis te beluisteren.

Mijn verhaal van zaterdag 17 juni gaat over Lenie die in 1944 als 9-jarige bij mijn ouders werd ondergebracht, om wat aan te sterken. Het verhaal heet 'Amsterdamse Lenie op Ameland'. Op 4 mei 2025 mocht ik de vijf minuten versie van dit verhaal in de grote kerk vertellen tijdens de dienst ter ere van Dodenherdenking. Op 17 mei vertel ik de lange versie van twintig minuten. 

Aukje van Dijk vertelt 17 mei over de herinneringen van Ids Polet. Haar verhaal heet 'Hoe een Amelander jongen de oorlog heeft beleefd.' De verhalen starten om 14.00 uur en als er veel belangstelling is vertellen we ze rustig nog een keer. Het tweede verhaal is ongeveer om 14.30 uur. De volgende ronde start dan om 15.00 uur.

Neem ook eens een kijkje op de website van Eiland van Verhalen. In de agenda staan de vertelactiviteiten.

• Bevrijdingsfestival Ameland
• Zaterdag 17 mei 2025;
• Maritiem Centrum, Oranjeweg 18 in Hollum;
• 14.00 uur doorlopend;
• 'Hoe een Amelander jongen de oorlog heeft beleefd' door Aukje van Dijk;
• 'Amsterdamse Lenie op Ameland' door Jeanet de Jong.
• De vertellingen zijn gratis voor bezoekers aan het museum.

Bekijk hier het hele programma van het Bevrijdingsfestival.

Op 20 juni besteedt Bar Laat op NPO 1 aandacht aan de podcast van Wilfried Baijens Waddeneilanden in de Tweede Wereldoorlog.

Op 11 juni wordt er een reportage over dit onderwerp op tv uitgezonden. Ameland en de Bunkerexcursie komen erin voor.

Chiquilin de Bachin in de Herenwegkerk

Intermezzo in het concert van Jacqueline Edeling. Ze speelt samen met Jeanet de Jong Chiquilin de Bachin van Astor Piazzolla op trekharmonica.

Abonneer via deze link gratis op You Tube kanaal Ameland Vandaag en mis geen filmpje meer. Het filmpje is gemaakt met #LiefdevoorAmeland.

Column - Buremer krakers en een wereld die plat is

Hebben jullie het al gehoord? Dat De Stelp niet kan worden afgebroken, omdat er vleermuizen huizen? Ik hoorde het vrijdag op verjaardagsvisite, waar verwondering, verbazing en verontwaardiging was te horen. De volgende dag stond ik om iets over half acht bij de bushalte aan de Herenweg en H. stond daar ook te wachten. Ik kom H. daar regelmatig tegen als hij naar de kinderen in Leeuwarden gaat om te klussen en ik naar Zwolle reis om trekharmonica te spelen. En dan hebben we het er even over. Zo kwam ook De Stelp aan bod. “Ja maar, ik heb het verhaal veel schokkender gehoord,” zegt H. “De Stelp kan niet worden afgebroken want het gebouw is gekraakt door twee Buremers!” Het was hem voor waar verteld. Ik had net die dag daarvoor weer eens een foto gezien van de Buremer vlag, met het geel en blauw en de vleermuis in het midden. Het kwartje rinkelde daardoor vrij snel in het bakje. 

Wat die vleermuizen betreft: het zou mooi zijn als die zich weer in de bunkers in de Tonnedunen vestigden. Daar zaten ze altijd, maar de laatste paar jaar is het er stil. In de stalen deuren die de munitiebunker afsluiten zit een luikje als invlieggat. Voorheen maakten de vleermuizen daar gebruik van en ook de zwaluwen. Die nestelden aan de binnenkant boven de deur. Resten van hun nesten zitten er nog maar de fladderaars en hun jonkies heb ik er al een paar jaar niet gezien. Ik kom daar regelmatig met groepjes mensen vanwege de fietsexcursie Verborgen Bunkers om te vertellen over Ameland in de Tweede Wereldoorlog en de restanten van de Atlantikwall te laten zien. We komen er te vaak, vinden de vleermuizen en zwaluwen, en verstoren hun rust; ze zijn vertrokken en de nestjes hangen leeg tegen de betongrijze muur. Misschien zijn dat wel de vleermuizen die naar het bejaardencentrum zijn gemigreerd. Als zij nu hun koffers pakken en terugverhuizen naar de Tonnedunen, beloof ik dat ik heel zacht zal praten en de excursieleden zal vragen dat ook te doen. Dan kunnen ze wat mij betreft blijven zitten en genieten van de duinen daar.

Die zaterdagochtend tref ik, zoals altijd als ik op zaterdagochtend aan boord zit, tientallen voetballertjes, in Geel Wit tenue en Amelandia kleuren. Ze maken zich op voor een sportief treffen op het vasteland. Als we bijna van boord kunnen groepen ze samen bij de uitgang. Daar ontspint zich een gesprek tussen een stuk of vier jongetjes van een jaar of 8. “De wereld is plat!” zegt de een. “De wereld is rond”, zegt een andere jongen uit het groepje, terwijl hij met zijn armen een bol in de lucht zwaait. “Dat zeg je alleen maar omdat meester dat zegt”, zegt de eerste weer. “De wereld is plat, kijk maar naar die foto!” Hij wijst triomfantelijk naar een groot zeegezicht op de wand van de veerboot. En inderdaad, daar loopt de horizon aardig recht. De tweede jongen die zeker weet dat de aarde rond is heeft daar niet direct van terug. Hij denkt er vast en zeker over na. Of vraagt het meester nog een keer.

Buremers die De Stelp kraken en een wereld die plat is. Het moet hier niet gekker worden.

Jeanet de Jong

Tik Column in bij 'Zoeken in dit blog' of klik op Label 'column' onder dit bericht om meer columns te lezen.

Column - Kogelvis

De kogelvis is in opmars. Wat een geweldige uitvinding is dat! Het reclamebureau dat dit heeft bedacht verdient wat mij betreft een prijs. 

De emoji van een opgeblazen kogelvis waarschuwt voor misleidende reclames op sociale media. Reclames met valse beloftes over gezondheid, wondercremes en snel rijk worden, bijvoorbeeld. Die reclames komen veel voor, zegt Stichting Reclame Code (SRC). Wat blijkt? Van gebakken lucht en valse beloften word je niet rijk of gezonder. 

De SRC is al meer dan 60 jaar de instantie op het gebied van zelfregulering van reclame. De SRC wil verantwoord reclame maken bevorderen met als doel de betrouwbaarheid en geloofwaardigheid van reclame te waarborgen. De SRC is geen rijksinstituut, maar een zelfstandige stichting die door het adverterend bedrijfsleven wordt betaald.

De SRC faciliteert de Nederlandse Reclame Code (NRC) en de Reclame Code Commissie (RCC). De regels waaraan verantwoorde reclame moet voldoen, liggen vast in de NRC. Klachten over reclames, omdat ze misleidend zijn bijvoorbeeld, kun je indienen bij de RCC.
De SRC lanceerde de kogelvis en ik vind het een gouden greep. Om eerlijk te wezen had ik de kogelvis nog nooit bewust tussen de emoticons gezien, maar nu weet ik het. Hij staat er echt bij. Een leuk icoontje en een meesterlijke zet om deze vis, die zich op kan blazen tot een grote bol, te introduceren. Zo maak je het leuk om leugens te becommentariëren en maak je het makkelijk om foute influencers te ‘kogelvissen’. Ze verdienen het; er wordt te veel gebakken lucht verkocht als zoete broodjes en dat kost handen vol geld.

Dus: beweert een beïnvloeder dat je vijftien kilo afvalt binnen een week en toch alles kunt blijven eten? Plaats een kogelvis bij die onzin. De kogelvis-campagne is vooral bedacht om jongeren bewust te maken van misleidende reclame op social media. Wat mij betreft kan hij ook worden gebruikt voor wie beweert dat Oekraïne de oorlog is begonnen. Vanwege de grove leugen is een kogelvis op z’n plaats.

Jeanet de Jong

Tik Column in bij 'Zoeken in dit blog' of klik op Label 'column' onder dit bericht om meer columns te lezen.

Diatonisch Nieuwsblad 152

DN 152

Diatonisch Nieuwsblad is het kwartaalblad voor liefhebbers van trekharmonica en andere diatonische/wisseltonige muziekinstrumenten met doorslaande tongen, zoals de mondharmonica, concertina en bandoneon. DN is een uitgave van Stichting Volksmuziek Nederland (SVN). Het blad verschijnt vier keer per jaar.

Jeanet de Jong is eindredacteur van Diatonisch Nieuwsblad.

Een abonnement op DN kost € 19,50 voor Nederland en € 25 voor abonnees uit het buitenland.

In dit nummer onder meer:

• Waarom ik trekharmonica speel - Klaasje van der Schuit
• Trek in Kunst - Fiep Westendorp
• De harmonica in de zuidelijke poolnacht
• Bladmuziek - vier nummers
• Een Italiaan un het Noorden - Riccardo Tesi
• De restauratie - deel 1 -

Wil je ook abonneren, maak dan (met vermelding van naam en adres) het abonnementsgeld over op DN IBAN-nummer NL67 INGB 0000 37793 te Groningen. BIC-code is INGBNL2A. Een los nummer bestellen kan ook. Abonneren kan heel gemakkelijk via de website van DN.

Redacteur Jeanet de Jong

• Diatonisch Nieuwsblad
• Jan Kamphuis - hoofdredacteur
• Uitgegeven door Stichting Volksmuziek Nederland
• ISSN 0169-0353
• Nummer 152 van jaargang 41
• Maart 2025
• € 7,50 los nummer

Stikje Amelands - Aventuurkes

Om de ses weken, soa ongefear, rij ik Tafeltje Dekje, bring ik eten in piepskumen doazen naar minsen die niët of efkes niët self koke wille. Un moaie foarsiëning weer ik niët over uut de skoal klappe kin. Dat het met privacy te doën. Deer moste we un pepierke foar tekene. In ut algemiën kin ik d’r fansels wel wat over fertelle. Dat ut prachtig werk is, dat de kontakten niët oädfuul maar juust waardefol binne in dat ut sa'l geeft. Ut komt ok heel presies. Bij de iën mot ut eten op de wasmesiene neerset wo’dde, bij de folchende in de gang, achter ut oanderdeurke. De dâ’de komt al anlope met de lege doas in de hannen. Bij de fierde mot je wachte tot mefrouw bij de deur is.

Met de iën praat ik over ut weer, met de ânder hêwe ik ut over de pea’den. Nou in dan komt de poalitiek an bod. Elke keer is ut fermakelek. In dan is ur noch de man weer ik faak un wat langer prevelement met hew. Soms is ut bôllekörfpraat, dan weer is ut seri'eus. 'Altieten is ut belangriek. Alse'mets beskeure we oans fan ut lachen. De busen uut. Sien leste opmerking weer ik nou noch wel om 'gnize kin: “Ik wins je een moai weekind in feul aventuurkes.” Kiek, soa gane je nôcheres ge’sellech ut weekind in!

Jeanet de Jong

Column - Belabberd nieuws en goed nieuws

Het Drents Museum is een prachtige museum. Ik kom er graag. De laatste keer was voor de Van Gogh tentoonstelling en de voorlaatste voor Frida Kahlo. Het museum weet tentoonstellingen kunstig en creatief aan te kleden en de stad erbij te betrekken met speurtochten, etalages in het thema, fietsroutes, muurschilderingen, lezingen en meer van dat soort versierselen. Ze werken samen met andere musea en weten zo fantastische tentoonstellingen binnen te halen.

Afgelopen nacht werd het museum beroofd. Barbaren veroorzaakten een dikke explosie met veel schade en ontvreemdden kunstschatten uit de tentoonstelling Drents Dacia. De Daciërs woonden zo’n 4000 jaar geleden in het huidige Roemenië. Die tentoonstelling met schatten uit het oude rijk Dacia, had ik nog niet gezien. Hij zou nog maar een week zijn, dus als ik dat nog wilde moest ik opschieten. En ik wilde wel. Maar het hoeft niet meer, hij is niet meer. Er zijn topstukken verdwenen, de tentoonstelling is bruut uiteen gereten. De directeur zal eerst wel gejankt hebben van verdriet, woede en machteloosheid, stel ik me zo voor, voor hij zijn collage van het Nationaal Historisch Museum in Boekarest moest bellen om te vertellen wat er gebeurd was. Die schijnt wit te zijn weggetrokken. Beeldgebeld, dus.

Wat moeten die etterbakken met dat spul? Verkopen kunnen ze het niet. Het lijkt wat teveel moeite om het alleen maar voor de goudwaarde te doen. Een opdracht dan? Van iemand die het kan betalen en die straks in zijn zwaar bewaakte kelder zo af en toe naar de gouden helm kan kijken? Ik word wat droevig van dit soort roverij. Voor Roemenië is het een enorme klap. De Roemeense gemeenschap is er kapot van, lees ik op het NOS nieuws. Laten kunstdetectives de mouwen maar opstropen.

Er is ook een beetje goed nieuws, van een ander museum, eentje hier op het eiland. Het luikje van de noordkant van de gevel van het Sorgdragermuseum, dat rond oud en nieuw verdween, is terug.
Klein en fijn nieuws, een opluchting.

Jeanet de Jong

Tik Column in bij 'Zoeken in dit blog' of klik op Label 'column' onder dit bericht om meer columns te lezen.