Posts tonen met het label Tweede Wereldoorlog. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Tweede Wereldoorlog. Alle posts tonen

vrijdag 22 augustus 2025

Ameland Vertel! vertelt oorlogsverhalen

Ameland Vertel! vertelt de verhalen over oorlog en bevrijding nog een keer, op de zondagmiddag van 31 augustus in het Maritiem Centrum. Daar is ook nog steeds de tentoonstelling '80 jaar bevrijding Ameland' te zien. 

De vertellers beginnen om 14.00 uur.

Luisteren naar de verhalen is gratis, maar u hebt wel een toegangskaartje van het museum nodig.

Aukje van Dijk 

'Hoe een Amelander jongen de oorlog heeft beleefd'

Jeanet de Jong

'Amsterdamse Lenie op Ameland'

Bastiaan Kobes

'Een schuldige plek'

Jester Nynke Schoustra

'Een tank op Ameland

Peter van Noort

'The Irish Proclamation'


vrijdag 23 mei 2025

Column - Bar Laat

Dat was me wat, dat optreden bij Bar Laat. Ik mocht aan tafel bij Sophie Hilbrand komen vertellen over Lenie uit Amsterdam, die in 1944 als 9-jarig meisje in het gezin van mijn ouders terechtkwam. Het was allemaal in het kader van 80 jaar bevrijding en de oorlog die op de Waddeneilanden heel anders verliep dan in de rest van Nederland. Winfried Baijens, Marjolein Bax en Marieke de Vries maakten er een podcastserie over, waarvan de eerste aflevering sinds 20 mei online staat. Dat was de datum dat Texel werd bevrijd. De andere eilanden komen nog. Ameland is op 3 juni aan de beurt, omdat 3 juni 1945 de bezetters hier pas vertrokken. 

Bijna ging mijn onderwerp niet door. Winfried Baijens was uitgenodigd vanwege de podcast en ik zou iets over de Amelander geschiedenis vertellen. Het was een mooie dag, ik was vroeg vertrokken, had alle tijd om Hilversum eens te bekijken, me te vergapen aan het Raadhuis van Dudok en alvast een kijkje op het Media Park te nemen om te zien welke deur ik ’s avonds moest hebben. 


Ik werd pas kwart voor negen verwacht, want de uitzending van Bar Laat is bar laat. Henk Krol kwam binnen, Ed Nijpels zette zich aan een tafeltje en ik zag ook Sven Kockelmann. Die drie mannen waren gekomen om herinneringen op te halen aan Hans Wiegel, die de avond daarvoor was overleden. Aan de bar in de ruimte waar de gasten zich verzamelden zaten twee praatjesmakers en Jochem van Gelder. Jochem had zo’n 18 jaar geleden, toen de jonge mannen nog jongetjes waren, het programma Praatjesmakers met hen gemaakt. De sfeer was ontspannen, de redacteuren en andere medewerkers van BNNVARA waren alleraardigst en hulpvaardig. 


Allereerst moest ik naar de visagie. Anita vroeg wat ik wilde: op volle oorlogssterkte of een rustige make up. Het werd zo naturel mogelijk en dat deed ze fantastisch. Ik herkende mezelf nog. We raakten aan de praat en het bleek dat Anita en haar man heel vaak met hun vliegtuigje naar Ameland waren gevlogen. Prachtig vond ze het, ook de wandeling van het vliegveld naar dorp Ballum. Vliegen boven het Waddengebied vond ze het summum. Met zo’n enthousiaste Waddenliefhebber was het makkelijk praten.


Al wie binnenkwam, geen Winfried Baijens. Hij was enkele weken geleden op Ameland, sprak voor de podcast met diverse Amelanders en kwam bij mij thuis om het verhaal over Lenie te horen. Hij vond dat toen zo interessant dat hij mij wel naast zich aan tafel wilde bij Bar Laat. Op het moment suprème stond hij met pech langs de snelweg. Zonder Winfried zou ons onderwerp niet doorgaan. Wij stonden gepland als derde, na Goos de Boer en na de drie mannen die het over Wiegel gingen hebben. Goos is journalist van RTV Noord, hij vertelde over de verdwenen kinderen. Aan het eind van de uitzending kon hij daarover nog net het laatste nieuws melden: er was een auto in het water bij Winschoten gevonden. 


Jochem van Gelder met de Praatjesmakers stond als laatste op het lijstje. Om tijd te winnen kon ons onderwerp nog worden verschoven, maar uiteindelijk was dat niet nodig. Opeens zat Winfried naast me, die me groette door mijn hand vast te pakken en me toe te knikken. Ik was gelukkig niet voor niets naar Hilversum gereisd. De uitzending is via deze link te bekijken. Op 3 juni komt de podcast over Ameland online. Die is via deze link te beluisteren. Op 11 juni komt dan nog een documentaire op de televisie. Ik heb maar de helft van mijn verhaal kunnen vertellen. Hoe het Lenie uit Amsterdam verging is hopelijk te beluisteren in de podcast.

We hebben in de studio natuurlijk nagepraat. Toen Sven Kockelmann afscheid nam kwam hij nog even naar me toe, gaf me een hand en wenste me een goede thuisreis. Tot slot boog hij naar me toe en zei: “Ameland is het mooiste eiland”. Waarmee maar weer bewezen is dat Ameland weliswaar dagelijks in het Journaal op de weerkaart onder het wolkje of zonnetje verscholen ligt, maar in de harten van velen een bijzonder plekje heeft. 

Jeanet de Jong


Tik Column in bij 'Zoeken in dit blog' of klik op Label 'column' onder dit bericht om meer columns te lezen.

vrijdag 2 mei 2025

Tetraëder palen langs de Looweg


Palen van versperringdsdriehoeken, je vindt ze her en der op het eiland. Ze stonden in de Tweede Wereldoorlog op het strand. Zo'n versperringsdriehoek wordt een tetraëder genoemd, een constructie met vier vlakken.

Abonneer via deze link gratis op You Tube kanaal Ameland Vandaag en mis geen filmpje meer. Het filmpje is gemaakt met #LiefdevoorAmeland.

zaterdag 5 april 2025

Oorlogstranen op Ameland

Vakantie in de Terrorist
In 1946 opent vakantiehuis De Terrorist de deuren voor weduwen en kinderen van gestorven verzetsstrijders en voor mensen die gewond of getraumatiseerd uit de Tweede Wereldoorlog waren gekomen. Ze gingen gratis op vakantie. Uitwaaien op Ameland, in de hoop dat de zeewind hun tranen zou drogen.

Het huis is een oude barak die de Duitsers neerzetten in de duinen, als onderdeel van verdedigingslinie de Atlantikwall. Oud-leden van het Friese verzet kopen het na de oorlog voor het symbolische bedrag van één gulden en verbouwen het tot een recreatieverblijf. Omdat de nazi’s mannen en vrouwen van de ondergrondse ‘terroristen’ noemden, krijgt het houten onderkomen deze geuzennaam. Tot 1953 bezoeken ruim 2500 vrouwen, mannen en kinderen De Terrorist op Ameland. Ze zingen, spelen en dansen er. En ze delen als lotgenoten hun geschonden verleden. Zo kunnen ze op het Waddeneiland het verdriet van de vaste wal tijdelijk vergeten.

Schrijver en journalist Auke Zeldenrust dook de archieven in en sprak met nabestaanden van deze Amelandgangers. Zo verzamelde hij tal van persoonlijke geschiedenissen, die alle tot op de dag van vandaag doorwerken.

Een recensie volgt.

  • Oorlogstranen op Ameland - Vakantie in De Terrorist
  • Auke Zeldenrust
  • Uitgeverij Boom
  • ISBN 9789024470310
  • 15 april 2025
  • € 26,90


donderdag 23 mei 2024

Bunkerdag 2024

Fietsexcursie Verborgen Bunkers
Zaterdag 25 mei is het van 10.00 tot 17.00 uur Bunkerdag op Ameland. Het is zelfs Nationale Bunkerdag en langs de kust van het hele land zijn activiteiten. Vanaf het Bunkermuseum op Ameland kun je met een Bunkerdagticket deelnemen aan verschillende activiteiten. Zo gaan we op fietsexcursie langs Verborgen Bunkers en zijn er verhalen over Ameland in de oorlog te beluisteren in het Bunkermuseum.

De fietsexcursie Verborgen Bunkers start bij het Bunkermuseum om 10:00, 12.00 en 14.00 uur. Gerlof Molenaar en Jeanet de Jong zijn de gidsen.
Verborgen Bunkers
Jan de Vries is in het Bunkermuseum aanwezig om te vertellen over wat er in het museum te zien is.
De verhalen van Ameland in de oorlog, elk ongeveer een kwartier, worden in het Bunkermuseum doorlopend verteld tussen 13.30 en 16.30 uur.
In het Bunkermuseum worden verschillende oorlogsverhalen verteld door Mathilda van der Weij, Henk Kingma en Jeanet de Jong.
• Waarom werd Ameland pas op 3 juni bevrijd? 
• Lenie uit Amsterdam op Ameland.
• Yad Vashem voor Kardinaal de Jong. 
• Vakantiehuis De Terrorist. 
Bunkermuseum
Tijdens Bunkerdag worden historische gebeurtenissen nagespeeld en kun je mee in een militaire auto voor een rondrit.
 Voor kinderen zijn er diverse spelletjes te doen.
Een Bunkerdagticket kost € 7,50 voor iedereen van 12+.
Voor kinderen van 4 tot 12 kost het € 4,--. Jongere kinderen en veteranen mogen gratis deelnemen.

woensdag 31 januari 2024

Ameland Vandaag - Propeller Monument Jelmeraweg


Beelden en informatie over het Propeller Monument aan de Jelmeraweg. Lees meer informatie in de beschrijving van het filmpje.

Abonneer via deze link gratis op You Tube kanaal Ameland Vandaag en mis geen filmpje meer. Het filmpje is gemaakt met #LiefdevoorAmeland.

donderdag 18 augustus 2022

Vooroorlogse zomerhuizen van Duinoord Ameland

Vooroorlogse zomerhuizen van Duinoord
'Vooroorlogse zomerhuizen van Duinoord Ameland' is een fotoboek van Jan Beukema. Het is inmiddels de vierde versie en Jan begon dit project in 2016.

Het fotoalbum vertelt over vakantiehuisjes die nu bij het Zuidlaardermeer staan en die voor de oorlog op Duinoord op Ameland stonden. Ze zijn in 1943 verplaatst. De Duitse bezetter deed aan Küstenräumung en wilde de huisjes in de duinen kwijt om vrij zicht en schootsveld te hebben. Jan Beukema en zijn vrouw zijn sinds 2013 eigenaar van een van de huisjes aan het Zuidlaardermeer. Hij raakte daardoor geïnteresseerd in de geschiedenis van zijn eigen en vergelijkbare huisjes die buiten Ameland een bestemming hadden gekregen. Opvallend veel Groningers bleken op het eiland een huisje te hebben gehad. Beukema plaatste een oproep op de website van Persbureau Ameland en er komen diverse reacties binnen. De zoektocht van Jan was begonnen en resulteerde in fotoalbums. Die van augustus 2022 is de vierde versie. Het album heeft prachtige oude kaartjes van het duingebied, waar de huisjes zijn ingetekend. Beukema ontsluit de geschiedenis van zijn eigen huisje nummer 92 en van vele andere huisjes die zijn verplaatst.

Jan Beukema is nog op zoek naar meer informatie, vooral over het huisje Ultieme Droom.

Bekijk hier het fotoboek online.

  • Vooroorlogse zomerhuizen van Duinoord Ameland
  • Jan Beukema
  • Digitaal Fotoalbum in eigen beheer uitgegeven
  • Augustus 2022
  • Gratis online te lezen

woensdag 10 maart 2021

De Atlantikwall

De Atlantikwall is een informatie- en vakantiekrant met tips, routes en verhalen over de Atlantikwall in het Waddengebied. De krant vertelt de verhalen achter het beton.

Het is een eenmalige informatiekrant ter afronding van het project Atlantikwall in het Waddengebied. Dit project is mogelijk gemaakt door het Waddenfonds en de drie Waddenprovincies.

Op Ameland is het Bunkermuseum te bezoeken en tijdens de fietsexcursie Verborgen Bunkers wordt er een route gevolgd langs locaties waar nog zichtbare herinneringen aan de Atlantikwall zijn te ontdekken en waar verhalen te vertellen zijn over het leven op Ameland in de periode 1940-1945. Een bezoek aan bunkers die anders gesloten zijn en een bezoek aan het Bunkermuseum is inbegrepen bij deze excursie. Te boeken via VVV en Amelander Musea.

  • De Atlantikwall
  • Uitgave van Atlantikwall in het Waddengebied en Visit Wadden
  • voorjaar 2021
  • Coördinatie Kees Terwisscha van Scheltema
  • Gratis verspreid via NDC-weekbladen in een oplage van 250.000 exemplaren




zondag 22 september 2019

Kraakhelder

'Kraakhelder' is het boek dat Leida Jongbloed schreef naar aanleiding van de verhalen van haar moeder en grootmoeder. Ze waren echte Leeuwarders van de Turfmarkt. Oma had een heel geschikt pand om een drukkerijtje van het illegale blad De Koerier te herbergen; de meubelzaak was een perfecte dekmantel. Kraakhelder gaat over de oorlog, over de kraak op 8 december 1944 in het Huis van Bewaring, de Blokhuispoort, en over de banden van moeder en oma bij het Verzet.

Leida Jongbloed was jarenlang leraar economie aan de Burgemeester Walda School in Nes. Nu ze met pensioen is vond ze tijd om te schrijven. Leida Jongbloed woont in Hollum. 

Het boek is grotendeels op Ameland gemaakt en er komt ook Ameland in voor. Niet het eiland zelf, maar de naam van een steeg in Leeuwarden, een hof en een huis.
Het boek is in diverse boekhandels op Ameland en in Leeuwarden, in het Historisch Centrum Leeuwarden en in het Fries Verzet Museum te koop. Ook is het aan te schaffen bij Leida Jongbloed in Hollum. Haar mailadres is a.jongbloed8@kpnplanet.nl .

Lees hier over de presentatie van het boek op 22 september 2019.
  • Kraakhelder
  • A.R.H. Jongbloed
  • ISBN 9789090321554
  • € 20,--

donderdag 6 juli 2017

Ameland Sperrgebiet 1940 – 1945

‘Ameland Sperrgebiet 1940 – 1945’ is een boek van Sipke Wind en Jan Blaak. Het handelt over de wederwaardigheden van het eiland in de Tweede Wereldoorlog. Een belangrijke bron van het boek was het dagboek van Walraven Hofker. De hotelier in Nes moest in de oorlog enkele kamers van zijn gerenommeerde hotel afgeven aan enkele Duitse officieren. Hofker noteerde zijn belevenissen en Blaak en De Wind konden de unieke informatie goed gebruiken voor hun boek.

Het boek vertelt over de bunkers en mijnenvelden, de vliegtuigen en de bommen. Over de 600 Duitse soldaten en de spionage-eenheid in Excelsior, over verzetsdaden en het feest na de bevrijding. Twee keer vierde Ameland feest, na de capitulatie van de Duitsers in mei 1945 en na het vertrek van alle Duitse soldaten, een maand later. Ameland was een Sperrgebiet, zoals de hele Noordzeekust dat was. Je mocht niet in de duinen en op het strand komen, tenzij je een speciaal toegangsbewijs had. Er sneuvelden enkele soldaten en er viel een burgerslachtoffer. De gebeurtenissen staan vermeld in 'Ameland Sperrgebiet'. Buiten enkele dramatische incidenten kwam Ameland tamelijk rustig de oorlog door. En toch gebeurde er een heleboel en dat levert nu een interessant boek op.

  • Ameland Sperrgebiet 1940 – 1945
  • Sipke Wind en Jan Blaak
  • Uitgever SDW Boeken
  • Juli 2017
  • € 17,90 

Te koop in de boekhandels op Ameland en te bestellen via de website www.sdwboeken.nl.

Beleef je plezier aan dit blog en helpen de posts je op weg uitgaven over Ameland te vinden? Doneer dan op Ko-fi een kopje koffie van € 2,-- als waardering voor de blogger 💜.  Klik hier voor de link.

woensdag 9 november 2016

Nieuwe kijk op Duitse inval in Groningen 10 mei 1940

In dit boek worden bijna twintig Groningse inwoners als ooggetuige aan het woord gelaten over de Duitse opmars in Groningen, beslissende momenten, maar belicht ook de Duitse militaire kant. Ook wordt het door Nederlanders geboden militaire verzet beschreven. De gekozen veelzijdige benadering geeft een nieuw beeld van de Duitse opmars en het verzet hiertegen. 
Wat gebeurde er rond de geheimzinnige pantsertrein en de Duitse noodbrug over het grenswater de Aa, waar het Duitse leger onverwachts binnentrok. De Kriegsmarine voerde zelfstandig acties uit op de Waddenzee en de Dollard. Aan de hand van Duitse Kriegstagebücher wordt een verslag gegeven van de bezettingsoperatie van Rottum en de volgende problemen met de bevoorrading. Schiermonnikoog werd een paar dagen later door de marine bezet. En waarom was een Duitse eenheid op de kust geland bij Termunterzijl. En op welk moment kwamen ze erachter dat de haven van Delfzijl niet meer werd verdedigd. In Winschoten vond een langdurige schietpartij plaats, die door de Nederlandse verdedigers werd afgebroken omdat een omsingeling 10 kilometer achter hun rug dreigde. 

En het verhaal van een groep ingesloten militairen die toch wisten te ontsnappen en terecht kwamen op Ameland. Nieuwe feiten en onthullingen van een dag oorlog en haar gevolgen.

  • Nieuwe kijk op Duitse inval in Groningen 10 mei 1940
  • Sipke de Wind
  • Uitgever SDW Boeken
  • 2016
Beleef je plezier aan dit blog en helpen de posts je op weg uitgaven over Ameland te vinden? Doneer dan op Ko-fi een kopje koffie van € 2,-- als waardering voor de blogger 💜.  Klik hier voor de link.

donderdag 31 maart 2016

Kardinaal de Jong - Heldhaftig en behoudend

Kardinaal de Jong
‘Kardinaal de Jong - Heldhaftig en behoudend’ is de titel van het lijvige boek dat Henk van Osch schreef over het jongetje dat geboren werd op Ameland en het tot kardinaal schopte.

Jan van Jan de Bakker is in 1885 geboren in Nes en hij werd kerkhistoricus, aartsbisschop, kardinaal en metropoliet en bovenal een erudiete man. Hij werd ook wel Johannes genoemd. De kardinaal stierf in 1955.

De Jong werd in 1936 aartsbisschop van het bisdom Utrecht (en van Rhusium in Thracië) en tevens metropoliet, kerkvader die aan het hoofd staat van een kerkprovincie. De kerkprovincie van aartsbisschop De Jong was Utrecht, die heel katholiek Nederland met z’n verschillende bisdommen, beslaat.
In de Tweede Wereldoorlog werd De Jongs onverzettelijke houding een steun voor velen en een bron van inspiratie. In 1951 ging hij met emeritaat. Zijn hele leven bleef hij Ameland trouw en kwam er regelmatig.
In is een straat en een school naar hem genoemd en aan de Kardinaal de Jongweg staat een manshoog bronzen beeld. Het standbeeld van de kardinaal, gemaakt door Frans Ram, werd in 1982 onthuld.

 

Henk van Osch schreef de biografie, die in 2016 uitkwam.

Van Osch beschrijft De Jong als een vrome, nederige man met een ijzeren geheugen. De grote Amelander was innemend, maar zonder elegantie. En hij was volgens Van Osch een held. “Als een held iemand is die zich heldhaftig heeft gedragen, ook al was het met grote tegenzin, dan was Jan de Jong beslist een held.”

  • Kardinaal de Jong - Heldhaftig en behoudend
  • Henk van Osch
  • Uitgeverij Boom
  • ISBN 9789089539373
  • € 29,90
  • Maart 2016

Koop het in de boekhandel op Ameland of bestel het via deze link.


Lees hier meer over Kardinaal de Jong.


Beleef je plezier aan dit blog en helpen de posts je op weg uitgaven over Ameland te vinden? Doneer dan op Ko-fi een kopje koffie van € 2,-- als waardering voor de blogger 💜.  Klik hier voor de 

donderdag 7 mei 2015

Retour Ameland

Het begon met het verhaal van Rob Brouwer, over zijn verblijf op het eiland, tijdens de Tweede Wereldoorlog. Auteur Rita Knijff-Pot spitste meteen de oren en luisterde naar veel meer verhalen van volwassenen die als kind op Ameland hadden verbleven. Sommigen een paar weken, anderen maanden en een enkeling jaren. Ze werden liefdevol opgevangen, maar misten hun thuis. De kinderen waren op het eiland beter af, ze hadden er te eten en een veilig huis. Hoe anders was het in de Randstad. De kerken organiseerden de tochten van de kinderen over het IJsselmeer naar Friesland en dan naar het eiland.

Het eiland bleef hun hele leven een rol van betekenis spelen, omdat de oorlog op de achtergrond voortdurend aanwezig bleef. Rita Knijff-Pot plaatst het verhaal van Rob in een bredere context. Het werd de geschiedenis van kinderen in oorlogstijd en de jaren die volgden.

 

In alle dorpen op Ameland, Hollum en Ballum, Nes en Buren, werden kinderen uit de grote steden van West-Nederland ondergebracht. In het verhaal 'Retour Ameland' speelt Hollum een prominente rol.


Koop het boek in de boekhandels op het eiland of bestel het via deze link.

donderdag 1 mei 2014

Erfenis van de Storm

Gerlof Molenaar en Martin Peters zochten naar de verhalen van de oorlogsslachtoffers die op Ameland begraven liggen. Tussen 1939 en 1945 spoelden er 136 lichamen aan op Ameland. Het waren overboord geslagen mariniers, bemanningsleden van bommenwerpers en verdronken soldaten. 

De lichamen werden op de verschillende Amelander begraafplaatsen begraven. Later zijn veel stoffelijke resten herbegraven, maar nog altijd heeft een aantal de laatste rustplaats op het eiland, met of zonder naam.
Molenaar en Peters ontdekten vele verhalen achter de graven of de attributen die uit de oorlog dateren. Ze schreven er het boek 'Erfenis van de Storm – oorlogsgraven op Ameland' over. 

Het boek is uitgegeven door Aviation Warbooks en kost € 17,50.

maandag 26 april 2010

Vanaf heden is het betreden van het strand weer verboden

Ameland tijdens de Tweede Wereldoorlog
‘’Vanaf heden is het betreden van het strand weer verboden’’ Dat stond op bordjes bij het strand en dat is de titel van een tentoonstelling in het Maritiem Museum in Hollum die op 29 april 2010 werd geopend. Het is dan 65 jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog eindigde. Anna van der Molen schreef bij de tentoonstelling een boekje over Ameland in oorlogstijd. De volledige titel van het boekje is: Vanaf heden is het betreden van het strand weer verboden – Ameland tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Lees hier meer over het boekje en de tentoonstelling.

woensdag 20 maart 1996

Aartsbisschop in oorlogstijd

Aartsbisschop in oorlogstijd
'Aartsbisschop in oorlogstijd, een portret van kardinaal De Jong (1885-1955)' is een biografie van Jan de Jong die van Ameland kwam, kerkhistoricus werd en van 1935 tot 1955 aartsbisschop van Utrecht was. In het boek ligt de nadruk op zijn houding tegenover het nationaal-socialisme en de Duitse bezetting. 

  • Aartsbisschop in oorlogstijd
  • Ton H.M. van Schaik
  • Uitgeverij Dedicon in Grave
  • 1996