Retour Ameland

Het begon met het verhaal van Rob Brouwer, over zijn verblijf op het eiland, tijdens de Tweede Wereldoorlog. Auteur Rita Knijff-Pot spitste meteen de oren en luisterde naar veel meer verhalen van volwassenen die als kind op Ameland hadden verbleven. Sommigen een paar weken, anderen maanden en een enkeling jaren. Ze werden liefdevol opgevangen, maar misten hun thuis. De kinderen waren op het eiland beter af, ze hadden er te eten en een veilig huis. Hoe anders was het in de Randstad. De kerken organiseerden de tochten van de kinderen over het IJsselmeer naar Friesland en dan naar het eiland.

Het eiland bleef hun hele leven een rol van betekenis spelen, omdat de oorlog op de achtergrond voortdurend aanwezig bleef. Rita Knijff-Pot plaatst het verhaal van Rob in een bredere context. Het werd de geschiedenis van kinderen in oorlogstijd en de jaren die volgden.

 

In alle dorpen op Ameland, Hollum en Ballum, Nes en Buren, werden kinderen uit de grote steden van West-Nederland ondergebracht. In het verhaal 'Retour Ameland' speelt Hollum een prominente rol.

Koop het boek in de boekhandels op het eiland of bestel het via deze link.

Spaans meisje op Ameland

Spaans meisje op Ameland

Een uitzending van het NPS/VPRO programma Andere Tijden over de Spaanse Burgeroorlog kreeg als intrigerende titel Spaanse edellieden op Ameland. In 2007 besloot Rita Knijff-Pot met dit gegeven aan de slag te gaan. Het werd het begin van een zoektocht die haar meenam naar verschillende plaatsen in Nederland, Spanje en Duitsland. Vanaf het eerste gesprek op Ameland vond ze dat dit verhaal verteld moest worden, met respect voor alle betrokkenen. 

Het verhaal begint bij het uitbreken van de Spaanse Burgeroorlog. Een jongen uit Madrid en een meisje uit Nes op Ameland worden verliefd op elkaar. Na zijn terugkeer naar het vaderland, breekt de Tweede Wereldoorlog uit. Voor ieder mens geldt dat de tijd waarin je leeft bewust of onbewust invloed heeft op de keuzes die je maakt of die voor je gemaakt worden. In het leven van de hoofdpersonen speelt de geschiedenis een zo bepalende rol dat de auteur het bewerkte tot een roman. 

Op Ameland is het boek te koop bij de Primera in Buren, de Amelander boekhandels en de musea. 

Het is een indrukwekkend boek geworden, waarbij ik de liefdesrelatie tussen Pedro en Riemkje het mooist beschreven vind. Rita Knijff-Pot is geslaagd in haar opzet, om alle betrokkenen met respect te behandelen. Soms wil de schrijfster zoveel informatie kwijt over het eiland, het leven daar, de gewoontes en tradities, dat het iets te beschrijvend wordt. Voor het overige is het een geschiedenis, waar je nog heel lang over na kunt denken. Wie iets over Ameland wil weten, kan niet om dit boek heen.

In 2006 publiceerde José van Tol-Kasmerman een doctoraalscriptie met als onderwerp de Spaanse vluchtelingen in Nederland (en op Ameland), Adios Ameland.

In 2005 maakte Andere Tijden een documentaire over de Spaanse vluchtelingen in Nederland.

Drs. J.M. Fokkema schreef een artikel, Franco naar Ameland, dat handelt hoe die asylado's op Ameland terechtkwamen.

• Spaans meisje op Ameland
• Rita Knijff-Pot
• ISBN 9789461530196
• Uitgeverij Aspekt
• 2011
• € 20,95

Koop het in de Amelander boekhandel of bestel het via deze link.

Adios Ameland

'Adios Ameland' is de titel van de doctoraalscriptie bij de vakgroep Algemene Geschiedenis van de Universiteit Leiden van José G. van Tol-Kamerman uit Zwijndrecht. De scriptie gaat over een groep aanhangers van Franco die tijdens de Spaanse Burgeroorlog in Nederland verbleven. Ook op Ameland zat een groep. Van Tol beschrijft de vluchtelingenkwestie die politiek gevoelig lag en onderzocht de katholieke betrokkenheid. 

Het verblijf op Ameland is een paragraaf in de scriptie. José van Tol deed enige maanden onderzoek in tal van archieven. Ze bezocht het archief van de gemeente Ameland niet, maar liet het deel dat over de Spaanse vluchtelingen handelt kopiëren en opsturen. Dat scheelde een tijdrovende reis, schrijft ze in het voorwoord.

In 2005 maakte Andere Tijden er een televisie aflevering van in de serie over gebeurtenissen in de geschiedenis.

In 2011 kwam het boek 'Spaans meisje op Ameland' van Rita Knijff-Pot uit. Zij schrijft over Annelies, die geboren is uit een relatie van een van de Spanjaarden met een Amelandse jonge vrouw.

In 2005 maakte Andere Tijden een documentaire over Spaanse vluchtelingen in Nederland.

• Adios Ameland
• José van Tol-Kamerman
• Doctoraalscriptie
• 15 juni 2006