Spaans meisje op Ameland

Spaans meisje op Ameland

Een uitzending van het NPS/VPRO programma Andere Tijden over de Spaanse Burgeroorlog kreeg als intrigerende titel Spaanse edellieden op Ameland. In 2007 besloot Rita Knijff-Pot met dit gegeven aan de slag te gaan. Het werd het begin van een zoektocht die haar meenam naar verschillende plaatsen in Nederland, Spanje en Duitsland. Vanaf het eerste gesprek op Ameland vond ze dat dit verhaal verteld moest worden, met respect voor alle betrokkenen. 

Het verhaal begint bij het uitbreken van de Spaanse Burgeroorlog. Een jongen uit Madrid en een meisje uit Nes op Ameland worden verliefd op elkaar. Na zijn terugkeer naar het vaderland, breekt de Tweede Wereldoorlog uit. Voor ieder mens geldt dat de tijd waarin je leeft bewust of onbewust invloed heeft op de keuzes die je maakt of die voor je gemaakt worden. In het leven van de hoofdpersonen speelt de geschiedenis een zo bepalende rol dat de auteur het bewerkte tot een roman. 

Op Ameland is het boek te koop bij de Primera in Buren, de Amelander boekhandels en de musea. 

Het is een indrukwekkend boek geworden, waarbij ik de liefdesrelatie tussen Pedro en Riemkje het mooist beschreven vind. Rita Knijff-Pot is geslaagd in haar opzet, om alle betrokkenen met respect te behandelen. Soms wil de schrijfster zoveel informatie kwijt over het eiland, het leven daar, de gewoontes en tradities, dat het iets te beschrijvend wordt. Voor het overige is het een geschiedenis, waar je nog heel lang over na kunt denken. Wie iets over Ameland wil weten, kan niet om dit boek heen.

In 2006 publiceerde José van Tol-Kasmerman een doctoraalscriptie met als onderwerp de Spaanse vluchtelingen in Nederland (en op Ameland), Adios Ameland.

In 2005 maakte Andere Tijden een documentaire over de Spaanse vluchtelingen in Nederland.

Drs. J.M. Fokkema schreef een artikel, Franco naar Ameland, dat handelt hoe die asylado's op Ameland terechtkwamen.

• Spaans meisje op Ameland
• Rita Knijff-Pot
• ISBN 9789461530196
• Uitgeverij Aspekt
• 2011
• € 20,95

Koop het in de Amelander boekhandel of bestel het via deze link.

Franco naar Ameland

Franco naar Ameland

'Franco naar Ameland' is een in eigen beheer uitgegeven boekwerk op A4 formaat met plastic cover en linnen rug. De schrijver vertelt hoe tijdens de Spaanse burgeroorlog zo'n 35 aanhangers van Franco via het gezantschap in Madrid tenslotte op Ameland terechtkwamen. Ze kwamen verdeeld over twee periodes.

Rita Knijff-Pot schreef een boek met de titel Spaans meisje op Ameland, dat handelt over een nazaat van een van de asylado's.

Adios Ameland is een doctoraalscriptie over datzelfde onderwerp.

In 2005 maakte het geschiedenisprogramma Andere Tijden een uitzending over de Spaanse vluchtelingen op Ameland.

• Franco naar Ameland
• Drs. J.M. Fokkema
• Uitgegeven in eigen beheer

Adios Ameland

'Adios Ameland' is de titel van de doctoraalscriptie bij de vakgroep Algemene Geschiedenis van de Universiteit Leiden van José G. van Tol-Kamerman uit Zwijndrecht. De scriptie gaat over een groep aanhangers van Franco die tijdens de Spaanse Burgeroorlog in Nederland verbleven. Ook op Ameland zat een groep. Van Tol beschrijft de vluchtelingenkwestie die politiek gevoelig lag en onderzocht de katholieke betrokkenheid. 

Het verblijf op Ameland is een paragraaf in de scriptie. José van Tol deed enige maanden onderzoek in tal van archieven. Ze bezocht het archief van de gemeente Ameland niet, maar liet het deel dat over de Spaanse vluchtelingen handelt kopiëren en opsturen. Dat scheelde een tijdrovende reis, schrijft ze in het voorwoord.

In 2005 maakte Andere Tijden er een televisie aflevering van in de serie over gebeurtenissen in de geschiedenis.

In 2011 kwam het boek 'Spaans meisje op Ameland' van Rita Knijff-Pot uit. Zij schrijft over Annelies, die geboren is uit een relatie van een van de Spanjaarden met een Amelandse jonge vrouw.

In 2005 maakte Andere Tijden een documentaire over Spaanse vluchtelingen in Nederland.

• Adios Ameland
• José van Tol-Kamerman
• Doctoraalscriptie
• 15 juni 2006

Spaanse vluchtelingen op Ameland

'Spaanse vluchtelingen op Ameland' is een aflevering van Andere Tijden, het geschiedenis-programma van de NTR en de VPRO.

In de Spaanse Burgeroorlog (1936-1939) vochten linkse Nederlanders mee tegen de fascisten van generaal Franco - dat is een al vaak verteld verhaal. Maar een ander en vrijwel onbekend verhaal is dat van een groep aanhangers van Franco, die politiek asiel kregen in ons land en op Ameland een warm onthaal vonden. Ze werden ondergebracht in Hotel de Boer, hoefden niet te werken, hun verblijf werd betaald en de Spanjaarden konden gaan en staan waar ze wilden. Kosten voor het Rijk: twee gulden per persoon per dag. Ze mochten alleen niet het eiland af, uit angst dat ze weer naar Spanje zouden afreizen om daar met Franco te strijden in de burgeroorlog en aldus Nederland te compromitteren. De vluchtelingen kwamen uit de Nederlandse ambassade in Madrid.

De journalisten van Andere Tijden ontdekten dat tijdens het verblijf van de Spanjaarden op Ameland  een jonge vrouw, Riemke die zich later Rika noemde, verliefd werd op Pedro en hij op haar. Op 13 februari 1939 moesten alle Spanjaarden en dus ook Pedro weer terug, Riemke op het eiland achterlatend. Zwanger. Uit de verhouding wordt Annelies geboren. Zij zal pas veel later haar twee Spaanse halfzussen leren kennen, haar vader is dan al overleden.

Lees hier Adios Ameland.

Lees hier Spaans meisje op Ameland.

Lees hier Franco naar Ameland.

Via deze link is de uitzending van Andere Tijden te bekijken.

• Spaanse vluchtelingen op Ameland
• Andere Tijden
• 28 minuten 
• 26 juni 2005