Rixt terug in Tsjerkwert

 

Kruiend IJs van Ameland speelde op 22 maart 2026 de voorstelling 'Vrouwe Rixt van Donia - Moeder van Ameland, Oans Mim' in de Sint Petruskerk in Tjerkwerd. Het werd een gedenkwaardige voorstelling in een bijna volle kerk. Kruiend IJs bracht Rixt terug naar haar kerk.

Deze voorstelling wordt nog een keer gespeeld op 25 oktober 2026 in de Doopsgezinde kerk in Holwert.
Hou voor reprises de website www.eilandvanverhalen.nl in de gaten. 

De Amelander 2026-2

De Amelander, het vrijetijdsmagazine van en voor Ameland.

• De Amelander
• Uitgever Klaas Touwen
• Maart/ April 2026
• Jaargang 62 nummer 2
• € 3,00

Rixt van Donia terug in kerk Tjerkwerd

Kruiend IJs brengt muzikaal verhaal over Friese Vrijvrouwe

Amelander theatergezelschap Kruiend IJs gaat naar Tjerkwerd met het muzikale verhaal van ‘Vrouwe Rixt van Donia - Moeder van Ameland, Oans Mim’. Rixt woonde in de 17e eeuw met haar man en kinderen op Waltastate in Tjerkwerd, vlakbij de kerk. In de zomermaanden vestigde het gezin zich op het eiland, in het Camminghaslot te Ballum.
Rixt is Vrouwe Rixt, die op het eiland ‘Oans mim’ werd genoemd en ‘Moeder van Ameland’.
Zij was de laatste van de Cammingha’s die Erf- en Vrijvrouwe van Ameland was. Later kwamen er nieuwe vrijvrouwen, zoals Koningin Juliana en Koningin Beatrix, maar zij waren niet van de Cammingha-tak. Rixt werd Vrijvrouwe van Ameland nadat ze weduwe van Watze van Cammingha was geworden en haar zoon nog te jong was om de taak als vrijheer op zich te nemen. Rixt van Cammingha-van Donia streed tot het bittere eind voor de vrijheid van Heerlijkheid Ameland.

Op zondag 22 maart 2026 speelt Kruiend IJs de voorstelling in de Sint Petruskerk in Tjerkwerd. Dat wordt een bijzondere voorstelling, omdat in die kerk het praalgraf van Rixt en Watze en twee van hun kinderen te vinden is. Dat praalgraf van wit en zwart marmer, zandsteen en albast wordt het decor van de voorstelling; het verhaal van Rixt en Watze wordt voor het oog van hun marmeren bustes verteld. Het decordoek met daarop het Camminghaslot dat in Ballum op het eiland stond gaat ook mee. Het krijgt een mooi plekje in de kerk.

Theatergezelschap Kruiend IJs toerde in 2024 en 2025 met ‘Kruiend IJs en Noorderlicht’, hun voorstelling over de walvisjacht, schipbreuk en overwintering van Hidde Dirks Kat over Ameland en langs Leeuwarden en Holwert. In 2025 en 2026 speelt Kruiend IJs ‘Vrouwe Rixt van Donia - Moeder van Ameland, Oans Mim’. Op 25 oktober 2026 is 'Vrouwe Rixt' nog een keer in Holwert in de doopsgezinde kerk te zien. In 2026 en 2027 toert het gezelschap met 'De Arak-kapitein van Ameland - Een muzikaal verhaal over Olfert Pieters Lap’ over het eiland en langs Leeuwarden en Holwert. Elke keer wordt het verhaal van een historische Amelander figuur verteld.

Het gezelschap bestaat uit Kees Poulus (gitaar en zang), Anne-Meta Kobes (vertellen en zang), Jeanet de Jong (vertellen en trekharmonica), Ellen Poulus (steun en toeverlaat), Nanne van der Meulen (techniek) en Inge Klinkert (regie). De muziek en liedteksten zijn van Kees, uitgezonderd één nummer van Astor Piazzolla, de vertelteksten (in het Amelands en Nederlands) zijn van Inge en Jeanet. De voorstelling is gebaseerd op de historische roman ‘Vrouwe Rixt van Ameland’ van M.A.M. Renes-Boldingh.

Vrouwe Rixt van Donia - Moeder van Ameland, Oans mim
22 maart 2026
Sint Petruskerk, Kerkstraat 8 in Tjerkwerd
15.00 uur
Entree is vrije bijdrage
Kijk voor foto’s en agenda op www.eilandvanverhalen.nl

Column - Nooit!

Woensdag 18 maart is het verkiezingsdag voor de gemeenteraad. Het blijkt dat het zowel het beste als het slechtste in mensen naar boven haalt. We kregen flyers en folders in de brievenbus, boordevol informatie en foto’s van de kandidaten en in alle dorpen staan borden met alle deelnemende partijen.
Een van de mindere acties is de spandoekversiering van Ballum. Daar zitten wat narrige teksten tussen, die getuigen van een negatieve inborst en een Calimero-complex. Er is een spandoek, dat in het midden van het dorp op de brink, naast het aanplakbord is geplaatst, waar een misverstand op gekalkt is. De strekking van de tekst is dat Ballum niet bij West-Ameland hoort maar Amelands is. Wie dat vindt en wie dat schrijft en wie het nodig vindt om passanten met die foute opmerking te confronteren wordt niet duidelijk. De spandoeken dragen geen zender. 
Wat zal Ballum nu niet tot westelijk Ameland behoren? Tuurlijk wel! Alles ten westen van de hoge diek is west en alles ten oosten is de oostkant van het eiland. Dat is de geografische werkelijkheid waar niemand zich voor hoeft te schamen, zich tegen af hoeft te zetten en dat niemand zou hoeven te ontkennen. Ook Ballum niet. Ballum, het dorp met het bestuurlijk centrum van de gemeente.

Nog erger dan dat stupide spandoek met het rode kruis door West is het bordje dat in het weiland naast het gemeentehuis staat. In diezelfde weide staat een CDA-spandoek en dat doet vermoeden dat de landeigenaar een CDA'er is die heeft ingestemd met plaatsing van de troep op zijn land. Afgezien dan van het CDA-doek. Dat staat er op zich prima. Het meest beschamende bordje is dat met de kop van een bekende Buremer, een CDA'er, dus. Het bordje staat tussen twee grote borden in die het hebben gemunt op AmelandEén en Algemeen Belang Ameland. Ook bij die grote spandoeken staat niet wie ze geplaatst heeft, al lijkt het erop dat het uit de CDA-koker komt. Vanwege de plek waar het staat.
De bekende Buremer heeft kreten op zijn plakkaat laten drukken die passen in de MAGA-retoriek. Hij importeert Trumppraat naar Ameland, wil Buren first putten. 
Ik snap werkelijk niet hoe CDA-Ameland toelaat dat de Amelander politiek zo belachelijk wordt gemaakt en Ameland zo naar beneden wordt gehaald. Het zal wel onder het mom ‘geintje moet kunnen’ gaan, maar het is droeviger dan we het ooit hebben gezien op Ameland. En het CDA? Dat heeft met deze vriend geen vijand nodig.
Nooit, maar dan ook nooit zal ik in de verleiding komen om op dit soort ongein te stemmen.

Ga wel stemmen, mensen! Maar wel graag op een partij die het fatsoenlijk doet en de politiek serieus neemt.

Jeanet de Jong

Mistig eiland

 

Het was code geel en evenzogoed prachtig.

Abonneer via deze link gratis op You Tube kanaal Ameland Vandaag en mis geen filmpje meer. Het filmpje is gemaakt met #LiefdevoorAmeland.

De Stelp ligt plat - Ameland Vandaag

De Stelp ligt plat. Wat gebeurde er begin maart 1964 en wat voor weer was het toen?

Abonneer via deze link gratis op You Tube kanaal Ameland Vandaag en mis geen filmpje meer. Het filmpje is gemaakt met #LiefdevoorAmeland.

 

Margriet 9-2026

Nummer 9

In de Margriet nummer 9 van eind februari - begin maart staat een groot artikel over Inge Klinkert. Het is een ode aan het leven, de liefde en het eiland.

Inge heeft een wadrelatie met haar Bert; ze woont deels in Groningen-Stad en deels op Ameland en dat bevalt haar heel best.

Hoe het zo gekomen is? 

Koop het blad en lees het artikel.

• Margriet 9
• 26 februari - 4 maart 2026
• Uitgegeven door DPG Media
• € 5,50 voor een los nummer
• 26 februari 2026

Diatonisch Nieuwsblad 156 - maart 2026

156

Het Diatonisch Nieuwsblad is het kwartaalblad voor de liefhebbers van trekharmonica en andere diatonische/wisseltonige muziekinstrumenten met doorslaande tongen, zoals mondharmonica, concertina en bandoneon. DN is een uitgave van Stichting Volksmuziek Nederland (SVN). Het blad verschijnt vier keer per jaar. Jeanet de Jong is redacteur van Diatonisch Nieuwsblad.

Wil je ook abonneren, maak dan (met vermelding van naam en adres) het abonnementsgeld over op DN IBAN-nummer NL67 INGB 0000 37793 te Groningen. BIC-code is INGBNL2A.

Een abonnement op DN kost € 25 voor Nederland en € 32 voor abonnees uit het buitenland. Een los nummer is te bestellen voor € 11,— inclusief porto.

In dit nummer:

1. Lyce van Ameland stapt de trekzakwereld in
2. Carel en Leoni in de grote kerk in Hollum
3. Mark Söhngen over zijn harmonicaliefde
4. Trek in Kunst
5. Eerste stappen in de trekzakwereld
6. Vier nummer bladmuziek
7. Mysterie van de zwarte nog niet ontrafeld
8. Spelen als je lijf niet meewerkt
9. Agenda
10. Trekkertjes
11. Een nog veel meer

Diatonisch Nieuwsblad

• Jan Kamphuis - hoofdredacteur
• Uitgegeven door Stichting Volksmuziek Nederland
• ISSN 0169-0353
• Nummer 156 van jaargang 42
• Maart 2026
• € 11,00 los nummer

De Amelander Februari/ Maart 2026

De Amelander, het vrijetijdsmagazine van en voor Ameland.

• De Amelander
• Uitgever Klaas Touwen
• Februari/ Maart 2026
• Jaargang 62 nummer 1
• € 3,00

Ameland Vandaag - De sloop van de Stelp

De afbraak van De Stelp is alweer een stukje verder. Oans Moeke heeft in een boekje de bouw van De Stelp nauwgezet bijgehouden. De binnenmuren worden gemetseld en er worden voorbereidingen getroffen voor de Eerste Steenlegging.

Abonneer via deze link gratis op You Tube kanaal Ameland Vandaag en mis geen filmpje meer. Het filmpje is gemaakt met #LiefdevoorAmeland.

Verhalenpad van Hidde Kat 2026

In juli en augustus 2026 staan er op maandagmiddagen weer Verhalenpaden van Hidde Kat op het programma. Ook in de voorjaarsvakantie in februari staat er een Verhalenpad op de agenda.

Het Verhalenpad van Hidde Kat is een bijzondere, interessante en grappige wandeling. Het is een ontdekkingstocht van ongeveer anderhalf uur door Hollum, langs bekende en onbekende plekken die iets met de commandeur ter walvisvaart Hidde Dirks Kat van doen hebben. Zonder verheerlijking van de walvisjacht, maar met een indringend inkijkje in een bijzondere bedrijfstak van een paar eeuwen geleden. 

Het Verhalenpad begint om 14:00 uur bij het beeld van Kat aan de H.D. Katstraat. Van daar gaat het met tussenstops vol verhalen, feiten en hilarische anekdotes in een slinger door het dorp, om te eindigen bij De Zwaan. Daar zal Kat ongetwijfeld wel eens een borreltje hebben gedronken, want Herberg De Zwaan stond er in zijn tijd ook al.

Verhalenpad van Hidde Kat 2026

• maandag 23 februari
• maandag 6 juli
• maandag 13 juli
  
• maandag 20 juli
  
• maandag 27 juli
• maandag 3 augustus
• maandag 10 augustus
• maandag 17 augustus
  
• maandag 24 augustus

Deelname is € 12,--, kinderen tot en met 4 jaar gratis, 5 t/m 12 jaar € 6,--

Liefst aanmelden voor deelname via 06 23 218 213. 

Spontane meelopers zijn welkom (25 is het maximum aantal deelnemers).

Ook te boeken via VVV Ameland.

Wil je dit Verhalenpad boeken voor een besloten groep? Neem dan contact op met Jeanet de Jong via jeanet.de.jong@knid.nl of waag er een belletje aan.

Pôllepraat Februari 2026

Nummer 108

Magazine Pôllepraat is het orgaan van Stichting De Ouwe Pôlle Ameland. Het blad verschijnt drie keer per jaar. Op de voorkant van dit nummer staat een foto van een hond die een zeehond zoogt.

Op de achterkant van deze Pôllepraat staan foto's van dôbbes en wielen.

Deze Pôllepraat kwam uit in een oplage van 775 exemplaren.

In deze editie verder:

• Voorwoord van Meinte Bonthuis, voorzitter van Stichting De Ouwe Pôlle Ameland
• Museumnieuws
• Exposities in de Amelander Musea 2026
• Schenkingen
• Nieuw bestuurslid Siard Bonthuis
• Eere prijs Holwerd 1929
• Watersnoodramp 1825
• Praalgraf in de Petruskerk in Tjerkwerd
• Winterprogramma 2026
• Mijn herinneringen aan Ameland 
• 80 jaar vakantie op Ameland
• Verknocht aan Ameland
• Zwanenstroperij
• Een kritische Amelander dichter en de actualiteit van de jaren zestig

De Pôllepraat is het donateursblad van de cultuurhistorische stichting, die op 4 november 1957 is opgericht. De stichting heeft vier musea op Ameland: Amelander Cultuurmuseum in Nes, Museum Sorgdrager in Hollum, Museum Swartwoude in Buren en het Bunkermuseum in de duinen bij Hollum. Donateurs ontvangen drie keer per jaar de Pôllepraat met prachtige verhalen over het eiland en de bewoners. Vrienden op Ameland betalen € 17,50 en Vrienden op de vaste wal ontvangen per jaar drie nummers Pôllepraat voor € 25,-. De Pôllepraat is voor 6 euro los verkrijgbaar bij Museum Sorgdrager, Museum Swartwoude, boekhandel Enjoy Books in Hollum en boekhandel Van den Brink in Nes. Met de Vriendenbijdrages en donaties kan de stichting de geschiedenis van het eiland blijven vastleggen, publicaties uitgeven, onderzoek stimuleren, lezingen organiseren en de musea in stand houden.

• Pôllepraat Februari 2026
• Jaargang 39 nummer 108
• ISSN 1384-4636
• Los nummer  € 6,50
• Februari 2026
  
  
  

Column - Groen

Hebben jullie wel eens zo’n kleurentest gedaan? Zo’n test waarbij je op basis van de tint van je huid, kleur ogen en haar een kleurenwaaier in de schoot geworpen krijgt met de kleuren die jou het beste staan? Een palet dat je goed doet, een waaier die je mee kunt nemen naar de winkel om díe kleren uit te zoeken die wat kleur betreft bij je passen? Nee, ik ook niet. Over het algemeen voel ik me het meest comfortabel bij blauw. Zwart komt in mijn garderobe nauwelijks voor. Bij rouw ga ik in het diep donkerblauw. Tegen het zwart aan, dat dan weer wel. Van rood moet ik niks hebben. Dat zal ik van opoe hebben, want die spoog op rode kleren. Geel of iets met geel, heel soms op een super zomerse dag. Paars is voorbehouden aan de voorstelling over Rixt van Donia. Groen, ja groen is zo’n kleur waar ik me nog wel eens aan wil bezondigen. Dat geldt trouwens voor alle kleuren: zo heel af en toe vergrijp ik me aan een kledingstuk in een kleur waarvan ik vrijwel meteen weet dat ik het niet had moeten kopen. 

Op 8 februari steek ik me helemaal in het groen, in diverse tinten en dessins. Dat wordt me wat, hoor! Zondag 8 februari is de dag van De Groene Harmonica. Dat is een voorstelling gebaseerd op het boek Accordion Crimes van Annie Proulx. Prachtig boek.
Die groene harmonica is eind 19e eeuw gebouwd en hij maakt geschiedenissen mee die even gruwelijk zijn als grappig, even onwaarschijnlijk als waar. En dat mag ik allemaal gaan vertellen op die zondagmiddag van die achtste februari. Bandoneoniste, trekharmonicaspeelster en accordeoniste Jacqueline Edeling vertolkt de muzikale parels tussen de verhalen.
Reken er maar op dat ook zij die middag iets groens aan heeft.

In het groen dus: 8 februari, 14.30 uur in de Herenwegkerk, een voorstelling in de reeks die georganiseerd wordt door de Cultuurcommissie Federatie Doopsgezind-Gereformeerd Ameland. Heel erg veel zin in.

Jeanet de Jong

De afbraak van De Stelp

De afbraak van de buitenkant van De Stelp is nu begonnen. Binnenin is al een en ander gesloopt.

Oans Moeke heeft in een boekje de bouw van De Stelp bijgehouden. Het is gebouwd als bejaardentehuis. Ik leg haar aantekeningen over gebouw naast de beelden van de afbraak.

Abonneer via deze link gratis op You Tube kanaal Ameland Vandaag en mis geen filmpje meer. Het filmpje is gemaakt met #LiefdevoorAmeland.

Column - Winterpret

Jaren geleden schafte ik snow steps aan, sneeuwstapjes, rubberen tuigjes die je over je schoenen kunt doen, met metalen puntjes aan de onderkant. Zo sta je min of meer op scherp als de weg glad is. Enkele weken geleden had ik het doosje met die dingen nog in handen gehad en, dacht ik, op een logische plek neergelegd ‘voor het geval dát’. Dat geval deed zich afgelopen dagen voor en nu moet je niet denken dat ik het doosje met de sneeuwstapjes kon vinden. Ja, ik vond wel de Waddenzee Werelderfgoed vlag, waar ik begin november nog om had gezocht. Bij het vertelfestival Expeditie Ameland - a storytelling adventure had hij aan de muur moeten hangen. Anderhalve maand te laat sta ik met de vlag in handen, terwijl ik om de sneeuwstapjes zoek. De vlag zat in een tas die al die tijd voor het grijpen lag. En zo ging het ook met de sneeuwstapjes. Toen de gladheid op zijn hevigst was, liep ik mijn wandeling langs dijk en duinen via de berm, daar waar de sneeuw het pad stroef maakt. Alleen bij het oversteken van de spekgladde weg was het oppassen geblazen. Pas op zondag vond ik het doosje en kon ik ‘op scherp’ de ijzige straten aan.

De wegen zijn niet besneeuwd genoeg voor de arrensleden, helaas. De sleetjesjagers zien hun kans schoon. Achter trekkers, auto’s en quads hangen tritsen van twee, drie, vijf en soms acht sleetjes achter elkaar. Buiten het dorp hoor je van alle kanten lachen en gillen van de jongelui die door de middelpuntvliedende kracht van hun slee geslingerd worden en op het ijs en in de sneeuw belanden. “Gelukkig mag dat bij jullie nog”, reageert iemand op een social media post met foto van de activiteit. Of het mag is de vraag. Ik denk dat de politie hier wel wat verkeerskundige bezwaren bij heeft, maar niemand vraagt iets, dus krijg je ook geen ‘nee’ als antwoord. Op dagen als deze, met wat sneeuw dat niet genoeg is voor een arrenslee maar met zat ijs op de weg voor een kleine slee, overheerst de winterpret. 

Jeanet de Jong

Tik Column in bij 'Zoeken in dit blog' of klik op Label 'column' onder dit bericht om meer columns te lezen.

Code oranje | Winterplezier - met sleetjes achter de auto |

Begin januari wordt Code Oranje gegeven, vanwege sneeuwval en harde wind. Op Ameland heeft men er veel plezier van.

Abonneer via deze link gratis op You Tube kanaal Ameland Vandaag en mis geen filmpje meer. Het filmpje is gemaakt met #LiefdevoorAmeland.

Wintertje in januari 2026 | Hollum Ameland |

Het wintertje van begin januari 2026. Ameland Vandaag maakte er een filmpje van.

Abonneer via deze link gratis op You Tube kanaal Ameland Vandaag en mis geen filmpje meer. Het filmpje is gemaakt met #LiefdevoorAmeland.

De sloop van De Stelp | Hollum Ameland |

De Stelp wordt gesloopt. Op 5 januari 2026 zijn diverse ramen gedemonteerd en ook binnenin De Stelp is er al wat neergehaald. 

Abonneer via deze link gratis op You Tube kanaal Ameland Vandaag en mis geen filmpje meer. Het filmpje is gemaakt met #LiefdevoorAmeland.