Gestolen herinneringen

Gestolen herinneringen

In het voorjaar van 1945 naderen de geallieerden het Duitse Rijk. De nationaalsocialisten proberen wanhopig alle sporen van hun gruweldaden uit te wissen. Te midden van deze chaos wordt in april 1945 het concentratiekamp Neuengamme ontruimd. De gevangenen worden op dodenmarsen gestuurd en de kamp­administratie wordt verbrand. De persoonlijke bezittingen van de gevangenen die bij binnenkomst in beslag waren genomen, worden samen met voorraden levensmiddelen en 2.600 angorakonijnen uit het kamp weggevoerd en in woonplaatsen van de SS-bewakers opgeslagen. 

Na de Duitse overgave wordt aangenomen dat de kisten met de bezittingen van de gevangenen zijn vernietigd. Een Belgische oud-gevangene en politiecommissaris betwijfelt dit en gaat op onderzoek uit. Uiteindelijk vindt hij in Lunden, de woonplaats van SS-Oberscharführer Franz Wulf, de houten kisten met circa 7.800 enveloppen met daarin de persoonlijke bezittingen. Deze worden door de Britse bezettingsmacht veiliggesteld en eind 1945 in het Duitse Husum geïnventariseerd. 

In de jaren 50 wordt een groot deel van de bezittingen teruggegeven aan de rechtmatige eigenaren. Vanaf 1962 worden ongeveer 4.700 overgebleven enveloppen met bezittingen overgedragen aan Arolsen Archives, het grootste archief voor slachtoffers en overlevenden van de Tweede Wereldoorlog. De #StolenMemory-campagne in 2016 van Arolsen Archives markeert het begin van een hernieuwde zoektocht naar de rechtmatige eigenaren van ongeveer 2.500 enveloppen met bezittingen.

Door de toewijding van Arolsen Archives en met hulp van talloze vrijwilligers zijn vele bezittingen in de loop der jaren herenigd met de rechtmatige eige­naren, vaak familieleden van de slachtoffers. Deze emotionele reünie brengt niet alleen verloren voorwerpen terug, maar doet ook de herinneringen aan de slachtoffers herleven. 
Gestolen herinneringen vertelt over de reis die de bezittingen samen met hun eigenaren hebben afgelegd en illustreert hoe betekenisvol het is om de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog te blijven herinneren.

Erik Dijkstra (1975) is sinds 2016 als vrijwillig onderzoeker betrokken bij de #StolenMemory-campagne van Arolsen Archives. Hij schreef in 2018 het boek Spitten voor de vijand. 
Hij was tot 2021 redacteur van het magazine van de Stichting Vriendenkring Neuengamme. In 2022 was hij betrokken bij de vertaling van de teksten van de #StolenMemory-campagne. Vanaf 2022 maakte hij deel uit van het onderzoeksteam van het project Gestolen Herinneringen van de Volkskrant.

In het boek staan twee pagina's over Anne Oud uit Buren. Hij volgde de politieopleiding, maar weigerde daarna Joden te arresteren. Hij kwam in een kamp terecht en kwam ziek en verzwakt van de ontberingen thuis. Hij stierf op 3 augustus 1945. Van Anne Oud kwam een portemonnee met tientallen foto's en ook documenten terug bij de familie.

• Gestolen herinneringen  - De teruggave van bezittingen van Nederlandse gevangenen van concentratiekamp Neuengamme
• Erik Dijkstra
• Noordboek - Van Gorcum
• ISBN 9789023260318
• 10 oktober 2024
• € 29,90

Intekenen boek Tames Oud

Eiland van verlangen

Stichting De Ouwe Pôlle start een intekenactie voor het nieuwe boek over Tames Oud. Het boek 'Tames Oud - Eiland van verlangen' wordt bij de opening van de tentoonstelling op 15 juni gepresenteerd.

De overzichtstentoonstelling is door samenwerking van de Amelander Musea en Museum Belvédère in Oranjewoud tot stand gekomen. In de collecties van beide musea is werk van Oud ruim vertegenwoordigd en worden topstukken van zijn hand met enige regelmaat getoond. In het Cultuurhistorisch Museum Sorgdrager in Hollum ligt het zwaartepunt op de schilderijen en werken op papier met voorstellingen die tot het eiland en zijn omgeving zijn te herleiden. Museum Belvédère in Oranjewoud concentreert zich op Ouds artistieke ontwikkeling en toont voornamelijk werk uit de periode waarin hij werkzaam was in België en Den Haag. Het levert twee complementaire exposities op, die tezamen een representatief overzicht geven van zijn oeuvre. De tentoonstellingen zijn vanaf 17 juni tot november 2023 te zien in beide musea.

Het boek dat bij het tentoonstellingstweeluik verschijnt is tot stand gekomen na grondig onderzoek naar leven en werk. Dat leverde uiteindelijk veel nieuwe inzichten op en een aantal schilderijen die tot nog toe onbekend waren. Gitte Brugman kleurt in de biografische schets een bijzondere kunstenaarspersoonlijkheid en zet deze af tegen vaak roerige omstandigheden. 

Tames Oud werd in 1895 op Ameland geboren, trok in de jaren twintig naar België, doorliep in Brussel de Academie voor Schone Kunsten, vervulde in Vlaanderen verschillende betrekkingen, vestigde zich in 1938 in Den Haag en overleed aldaar in 1953.

Het boek zal bij de opening van de expositie in museum Sorgdrager op 15 juni a.s. worden gepresenteerd. 

Tot 17 juni kun je intekenen op het boek met 5 euro korting. Intekenen kan via deze link.

• Tames Oud - Eiland van verlangen
• Gitte Brugman
• Uitgeverij Noordboek 
• ISBN  978 94 6471 123 3 
• Intekenprijs € 20 tot 17 juni 2023
• € 25,-- 
• 15 juni 2023

Landschapsbiografie Waddengebied

Landschapsbiografie

Het Waddengebied is meer dan natuur alleen. Wat wij nu unieke natuur noemen is het resultaat van een samenspel tussen natuurlijke processen en eeuwenlang menselijk gebruik. Nog overal zijn sporen van menselijk gebruik te zien, die bijgedragen aan de landschappelijke en ecologische rijkdom van het Waddengebied: de Waddenzee, de Waddeneilanden en het Waddenland, dat zijn de door de zee afgezette kleistreken op het vasteland. Meindert Schroor is één van de grootste deskundigen op het terrein van het Waddengebied en zijn bewoners.

Deze biografie laat uitgebreid het menselijke en historische verhaal zien van een van de mooiste Nederlandse natuurgebieden. De auteur gaat ook in op actuele verschijnselen in het Waddengebied: gentrification, de noodzaak van een hernieuwde ruimtelijke ordening, de band tussen eilanden en vasteland.

• Landschapsbiografie Waddengebied
• Meindert Schroor
• Uitgeverij Noordboek
• ISBN 9789464710328
• 22 december 2022
• € 24,90

Beleef je plezier aan dit blog en helpen de posts je op weg uitgaven over Ameland te vinden? Doneer dan op Ko-fi een kopje koffie van € 2,-- als waardering voor de blogger 💜.  Klik hier voor de link.

Friese Dijken

Friese Dijken

Op heldere wijze wordt de dijkenbouw en de complexe gelaagdheid van de vele honderden verschillende Friese dijken uiteengezet. In deze beschrijving wordt het accent gelegd tussen bredere geografische patronen en processen én het verbeeldende detail van de plek. Vernieuwend is de bewerking van het verhaal van de dijksystemen, zoals deze destijds door Rienks en Walther in kaart zijn gebracht. Hierin is op een fraaie wijze het Actueel Hoogtebestand Nederland als derde dimensie aan de handschetsen van Rienks en Walter toegevoegd. Tevens wordt een compleet overzicht gegeven van de verschillende Friese landschappen met de karakteristieke dijken, dijktypen en het watererfgoed en laten overtuigend zien dat de Friese dijken een archeologische archief van onschatbare internationale waarde zijn. Deze beschrijvingen zijn de basis voor het denken over de rol van de dijken in de toekomst. De betekenis van de dijken in het verleden, heden en de toekomst als gevolg van ingrijpende effecten van bijvoorbeeld verzilting en verzoeting, klimaatveranderingen en de zeespiegelrijzing is nu actueel.

Het onderzoek ten behoeve van de publicatie is uitgevoerd door NO.ORDPEIL- landschap.erfgoed en Varenius - bureau voor geografie, geschiedenis en ruimtelijke planning.

Friese Dijken is mede mogelijk gemaakt dankzij bijdragen van Provinsje Fryslân, Tresoar, Wetterskip Fryslân, Fryske Akademy, Waddenacademie, Boersma-Adema Stichting, Noordpeil landschap en erfgoed en Bureau Varenius. 

Op welke wijze Amelander dijken in dit boek voorkomen laten we nog weten. 

• Friese Dijken 
• Els van der Laan - Meijer, Meindert Schroor, Willemieke Ottens, Jelmer Bokma 
• Uitgeverij Noordboek
• ISBN 978 90 561 5779 1 
• 22 september 2022
• € 34,90 

De stem van het water

'De stem van het water' is een omnibus van vier verhalenbundels.

Nog geen eeuw geleden ging het grootste deel van het vrachtvervoer over water. De zeilvaart had daarin zowel op de binnenwateren als buitengaats een belangrijk aandeel. Het was een hard bestaan voor de schipper, zijn vrouw en kroost. Wat een moed, zeemanschap en toewijding waren nodig om het schip ‘vrij’ te bevaren, zodat het beroep en de manier van leven kon worden doorgegeven aan een volgende generatie.

Hylke Speerstra raakte als hoofdredacteur van schippersweekblad Schuttevaer in de ban van de spankracht van het varensvolk. Van Ameland tot Maastricht sprak hij met tientallen schippers en hun vrouwen. Dit resulteerde in deze bundeling verhalen, die de schipperij een stem gaf die wellicht anders nooit zou zijn gehoord. Een waardevolle oral history over een bijzondere episode in de Nederlandse maritieme historie.

De stem van het water is verkrijgbaar bij de boekhandel en via www.noordboek.nl  

Lees hier de recensie.

• De stem van het water
• Hylke Speerstra
• Uitgeverij Bornmeer Noordboek
• ISBN 978 90 5615 792 0
• Januari 2022
• € 24,90

 

WAD

Wad van Ruben Smit

'WAD, overleven op de grens van water en land' is het bij dat Ruben Smit maakte samen met de film WAD. Ruben Smit is gepassioneerd ecoloog en natuurfotograaf. Zijn foto’s staan regelmatig in nationale en internationale tijdschriften zoals National Geographic en Grasduinen. In 2005 was hij BBC Wildlife Photographer of the Year in the categorie ‘Diergedrag’.

Koop het boek in de Amelander boekhandel of bestel het via deze link.

• WAD, overleven op de grens van water en land
• Ruben Smit
• Uitgeverij Noordboek
• Hardcover
• ISBN 9789056154813
• 1 november 2018
• € 49,90