Ameland uitgaven verzameld in één blog. Mis je een? Laat het weten, dan nemen we hem op. Met enige regelmaat plaatsen we een 'moaiste woa'd fan ut Amelands' en een column. Ga voor de oudere uitgaven naar 1971 in het archief en ga dan naar 'Oudere posts'. De oudste post is over een uitgave uit 1441. Het Blog wordt aangevuld met wat er maar aan bijzonders over het eiland te vertellen is, over verhalenavonden van Ameland Vertel! en over trekharmonica avonturen. Opgetekend door Jeanet de Jong.
Malmö en Tartar waren twee schepen die in november 1928 bij Ameland aan de grond liepen. Ze waren geladen met hout. Heel wat van dit hout is in Amelander schuren en daken verwerkt.
Lees hier meer over Gestrand, gered, geborgen.
Koop het boek in de boekhandel op Ameland of bestel het hier via de link.
 |
| Groat Amelander Woa’deboek |
Het ‘Groat Amelander Woa’deboek’ heeft meer dan 900 bladzijden en een mooi stevig kaft, mooier dan het slappe kaft van de eerste editie.
“Keutelke, kôb, bontlieuw, rotje. KWARTET!!!” Wie aan het Amelands wil ruiken kan beginnen met het Amelander Kwartet.
Hoät en Hòd
‘Bûter, brea en griene tsiis, wa't dat net sizze kin is gjin oprjochte Fries.’ Dat was het testzinnetje dat je in de tijd van Grutte Pier moest zeggen om te bewijzen dat je een echte Fries was en geen Hollander.
Op Ameland zijn het de regels ‘oäd hoät op soäder’ die verraden dat je uit Hollum komt terwijl de oosthoekers van ‘òd hòd op sòder’ spreken. Het is de taaltest in het Amelands, het klassieke zinnetje dat de verschillen in uitspraak tussen oost- en west-Ameland illustreert, het dialect dat op straat en in huiskamers nog volop voertaal is. In november 2016 verschijnt een nieuw Amelands woordenboek.
Woa’deboek fan ut Amelands
Anton Oud deed Ameland heel veel plezier met zijn initiatief dat leidde tot het Amelands woordenboek. De Fryske Akademy bracht het in 1987 uit. Het boek kwam tot stand met medewerking van diverse Amelanders die hun kennis over het dialect deelden met Oud. Een immense klus waar jaren aan voorbereiding, schrijven, schiften en schrappen aan te pas was gekomen. Het ‘Woa’deboek fan ut Amelands’ werd juichend ontvangen, maar er was ook commentaar. Het zette de samensteller aan tot het beginnen aan een tweede editie, die dikker en beter moest worden. Hij begon er aan, maar kreeg niet de tijd de klus te volbrengen. Anton Oud overleed in 2006.
Groat Amelander Woa’deboek
De Fryske Akademy pakte het project daarna op en taalkundige Siebren Dyk mocht zich er mee bemoeien. Het duurde na 2006 nog tien jaar, maar nu ligt daar dan het tweede woordenboek, dat ‘Groat Amelander Woa’deboek’ heet. En het mag ‘groat’ heten, want het is een pil geworden van meer dan 900 bladzijden. Met een mooi stevig kaft, dit keer.
Ave'seare
Voor eens en voor altijd kunnen we lezen hoe je het S-woord van de gebruiken rondom Sinterklaas schrijft. Is het met een t er in, met een d of moet je soms oas op het eind schrijven. Op pagina 596 staat het verlossende woord.
Mijn lievelingswoord staat er ook in: ave’seare. Een echt Pappe-woord. Mijn vader had het altijd over ave’seare. Tegenwoordig is dat woord verdrongen voor opskiëte, maar ave’seare is duizend maal mooier.
Foarwoa’d
Voorin het boek staat een foarwoa’d van Anton Oud. Daar kun je zien hoe geschreven Amelands eruitziet, want er zijn nauwelijks teksten in het dialect gedrukt. Het ziet er fantastisch uit en we mogen Oud dankbaar zijn dat hij zoveel moeite genomen heeft om deze boeken samen te stellen.
Geurtje
Het nieuwe boek heeft een heel eigen geurtje, het zal het Amelander Woa’deboek-geurtje zijn. Het wordt mijn handboek, zoals het eerste Woa’deboek fan ut Amelands ook mijn handboek was. Het enige dat ik mis is een leeslint. Dat had er wat mij betreft nog bij gemogen. Dat ziet er chique uit, is handig bij het zoeken en past bij zo'n dikke pil.
Jeanet de Jong
Het boek wordt op 15 november gepresenteerd in de Burgemeester Waldaschool.
⇒ in AmelandinZicht Magazine nummer 12 staat een groot artikel over de totstandkoming van het Woa'deboek en een vraaggesprek met Siebren Dyk en Antje van Seventer. Informeer bij de VVV of in de webshop van de VVV of er nog een exemplaar beschikbaar is.
'Van Andaman tot Ameland. Een herwaardering van de afstand' is een reisverhaal. Het is ook een verhaal over het verlangen te ontsnappen aan de benauwenis van wat men noemt 'het leven van alledag'. Dit boek gaat over schoonheid zoeken en vinden. Over het opzij schuiven van een grauw gordijn en over het binnentreden van een wereld van verwondering. De avonturen die de schrijver beleeft worden afgewisseld met scherpe observaties en halverwege het boek is er zelfs de ruimte voor een filosofisch essay over het menselijk tijdsbesef.
Van Andaman tot Ameland
En het verhaal van een groep ingesloten militairen die toch wisten te ontsnappen en terecht kwamen op Ameland. Nieuwe feiten en onthullingen van een dag oorlog en haar gevolgen.
 |
| Ameland InZicht 14 |
Ameland InZicht nummer 14 is een onverwoestbaar nummer vol nieuwe oogst.
Te koop in de winkels en bij de VVV, online te bestellen via de webshop van VVV Ameland.
Op minimale wijze komt Ameland in dit boek voor en toch mag het vanwege die ene verwijzing een plaatsje in dit boekenblog. Wie de verwijzing vindt mag het zeggen.
De boot van half twaalf. Tijd zat, tijd zat.
Via Leeuwarden naar Holwerd, boot-tickets op zak
De auto geparkeerd en dan lopen naar de aankomsthal
waar de OERD net aanmeert
En vandaag begint wat nooit verveelt ook al deed
je het daarvoor wel honderd keer
Naar Ameland
jij en ik naar Ameland
Ameland
jij en ik op Ameland
Van dingen die voorbijgaan
Dingen die je makkelijk vergeet
En vrienden uit het oog omdat je
ze niet meer herkent
Maar niet jij, niet jij, Ameland
jij en ik op Ameland
Ameland
jij en ik op Ameland
Van de boot over de dijk en daar ligt
Nes al in het verschiet.
Fietsen halen bij de boer en dan naar zee
dwars door het duingebied.
Met je gezicht in de zon en de wind dwars
door je kop hier op Ameland.
Naar Ameland, jij en ik naar Ameland
Ameland, jij en ik op Ameland
Dingen die voorbijgaan
Dingen die je makkelijk vergeet
En vrienden uit het oog omdat je
ze niet meer herkent
Maar niet jij, niet jij, Ameland
jij en ik op Ameland
Ameland
jij en ik op Ameland
Ameland
jij en ik op Ameland
Ameland
jij en ik op Ameland
 |
| Ameland InZicht 13 |
 |
| Heleen |
Johan Steenhoek heeft als ondernemer jarenlang veel te hard gewerkt en besluit tijdens een vakantie dat hij het rustiger aan wil doen. Een maand na de vakantie slaat het noodlot echter toe: zijn vrouw wordt ernstig ziek. Hij houdt een dagboek bij en die dagboeknotities vormt hij later om tot zijn debuutroman 'Heleen'.
Koop het boek in de boekhandel of via deze link.