Geschiedenis van de oude Nederlandse walvisvaart

'Geschiedenis van de oude Nederlandse walvisvaart. Grondslagen, ontstaan en opkomst, 1612-1642' is het proefschrift van Cornelis de Jong voor de Katholieke Hogeschool Tilburg. Het zetwerk bestaat uit een typemachineletter, waardoor het boek lijkt alsof er slechts een exemplaar van gemaakt is. In het tweedehands circuit is er nog sporadisch een exemplaar van te vinden (augustus 2021), al moet er wel geld voor worden neergelegd. Het is een interessant boekwerk over vele aspecten rond de walvisjacht. Ook de materialen, technieken en producten worden behandeld, naast de dieren waarop gejaagd werd, de oorsprong van de walvisvaart, de bemanning en de afzet en prijsvorming van traan en baarden. Over de Waddeneilanden is er informatie in te vinden over bemanningsleden en de commandeurs en van Ameland worden Hidde Dirks Kat, Marten Jansen en de kakebiënen genoemd

• Geschiedenis van de oude Nederlandse walvisvaart 
• Cornelis de Jong
• Uitgegeven door de Universiteit van Suid-Afrika in Pretoria
• 1972

Laatste reis van de Ameland

De laatste reis van de Ameland

'Laatste reis van de Ameland' gaat niet zozeer over het eiland Ameland, maar over een schip dat 'Ameland' heet. Jelger monstert aan als jongmaatje op het stoomschip en beleeft spannende avonturen tijdens zijn vaart.

• Uitgeverij Kluitman Alkmaar B.V.
• Hein Faber
• Illustraties van Gerard van Straaten
• ISBN 9789020665604
• Eerste druk in 1972

Zwervend over de wadden

Zwervend over de wadden

'Zwervend over de wadden' is een boek met 71 foto`s (waaronder 13 luchtopnamen) en 6 gedetailleerde kaarten. Het boek behandelt Texel, Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog.

Het boek is in 2021 in het tweedehands circuit nog wel te bemachtigen

• Zwervend op de wadden
• Jaap Kramer, Wim de Bruijn en Theo Kamp
• Uitgeverij Contact in Amsterdam
• 1972

Ameland van toen ...

Ameland van toen ...

'Ameland van toen ...'is een uitgave van Vakantieblad De Amelande, toen het blad nog onder leiding stond van Cees Tanja. 'Ameland van toen ...' geeft een tijdsbeeld van begin 20ste eeuw weer. Het boekwerk verscheen voor het eerst in 1972 (het gele kaft) en zag in latere jaren herdrukken (grijs). Het is een boekwerk met heel veel foto en begeleidende tekst, waar Oense Straatsma nog een bijdrage aan geleverd heeft om de teksten zo correct en volledig mogelijk maken.

De inhoud bestaat uit de volgende onderdelen:

1. Ameland van toen
2. Hollum
3. Ballum
4. Nes
5. Buren
6. Veerdienst
7. Recreatie
8. Reddingwezen
9. Hoog bezoek
10. Ameland en de zee
11. Isolement

Alleen nog te bemachtigen via het tweedehands circuit.

• Ameland van toen ...
• Uitgegeven door Vakantieblad De Amelander in samenwerking met De Ouwe Pôlle
• 1972 en herdrukken

Ameland van toen ...

Aardgaswinning op Ameland?

Gaswinning?

Een rapport over achtergronden en mogelijke gevolgen.

• Aardgaswinning op Ameland?
• Uitgave van de Landelijke Vereniging tot Behoud van de Waddenzee
• 1972

1972 - De dei is forroun

Verhaal dat zich afwisselend in Bolsward en op Ameland afspeelt over de 17e-eeuwse Friese dichter-schoolmeester Gysbert Japicx.

In het Fries.

• De dei is forroun
• Piter Terpstra
• Miedema Pers
• 1972

1962 - Waddenland en Waddenzee

Waddenland en Waddenzee, over de cultuurhistorie en geografie van het land dat grenst aan de Waddenzee.  Ameland wordt er verschillende keren in genoemd.

• Waddenland en Waddenzee
• Kees Hana
• A. Roelofs van Goor, Amersfoort
• 1962

1960 - Een Amelander Commandeursfamilie

Commandeurs

Het boekje van 8 bladzijden dun en een geel kaft is uitgegeven door Stichting De Ouwe Pôlle. Het werd uitgegeven naar aanleiding van een lezing. Het geeft wat informatie over commandeurs. De bekendste zijn  Marten Jansen en Hidde Kat, omdat zij hebben opgeschreven wat ze hebben beleefd op hun reis die in maart 1777 in Hamburg begon. Er zijn behalve deze twee veel meer commandeurs en J. Woudstra noemt in dit dunne werkje diverse andere namen.

• Een Amelander Commandeursfamilie
• J. Woudstra
• Uitgegeven door De Ouwe Pôlle
• 22 oktober 1960

1955 - Hamburgs Grönlandfahrt

Dit boek, 'Hamburgs Grönlandfahrt auf Walfischfang und Robbenschlag vom 17. -19. Jahrhundert' lag zomaar in mijn brievenbus. Ik kreeg het, omdat de eigenaresse wel wist dat het bij mij in goede aarde zou vallen, omdat ik naar Spitsbergen ben geweest en omdat ik familie ben van Hidde Dirks Kat en omdat ik veel over walvisvaart lees. En reken maar dat ik er blij mee ben. 

Het boek is in het Duits, maar dat is geen drempel. Het gaat over de Hamburgse reders, over de commandeurs die voor die reders voeren, over de schepen en over de dramatische reizen die gemaakt werden. Op Ameland kennen wie de verhalen van Hidde Dirks Kat en Marten Jansen. Die twee staan ook vermeld in dit grote en dikke boek. Er staat een uitklapkaart in van de Groenlandse en Noorse Zee, waar in 1777 het pakijs lag, waar het drijfijs en waar het landijs, waar de schepen nog voeren en waar ze werden gekraakt door het ijs. Achterin het boek zit een uitklapblad met een grafiek van de aantallen walvisvaarders die in de jaren 1669 tot 1861 uitvoeren. In de 19e eeuw werd dat rap minder, de walvissen waren om en nabij op en het loonde niet meer.

Zelfs het portret van Kat staat erin. Een mooi boek. Blij mee. Dank, lieve schenker.

• Hamburgs Grönlandfahrt auf Walfischfang und Robbenschlag vom 17. -19. Jahrhundert
• Wanda Oesau
• Verlag Glückstadt - Hamburg
• 1955

De kaart

Marten Jansen

Aantal schepen in 17e tot 19e eeuw

Ons ideale oord

(Op de wijs van het lied van de IJssel)

Waar eeuwenlang de straten naamloos waren
tot groot verdriet der burgerlijke stand
Wij nu al jaar op Lap- en Katstraat staren
Daar ligt ons onvolprezen Ameland

Waar burenplicht in ere wordt gehouden
Het Hollums licht doorboort de duist're nacht
Nog wordt gejut bij hitte en bij koude
ligt Ameland daar ben ik groot gebracht

De badgast komt er uit verre streken
De Duitser toeft er op de Engelsman
Waar Blieke en het Kooiplak van zich spreken
Daar ligt mijn land dat'k nooi vergeten kan

De reddingboot getrokken door de paarden
rijdt na alarm op strand de branding aan
De Blinkert is mijn schoonste plek op aarde
Daar ben ik thuis, daar heeft mijn wieg gestaan

Waar paard en koe zich jaarlijks laten keuren
Sint Nicolaas de vrouwen niet bekoort
Daar vind ik steeds wat er ook mag gebeuren
Mijn Ameland, mij ideale oord.